کتاب نیما یوشیج

«نیما یوشیج؛ درباره‌ی هنر و شعر و شاعری» به کوشش سیروس طاهباز مجموعه‌ی آثار نیما یوشیج است؛ شامل نوشته‌های مستقل او درباره‌ی هنر و شعر و شاعری، غیر از آن‌چه در «نامه‌ها» و «دفتر یادداشت‌های روزانه‌‌ی» او در این زمینه آمده است.
شعر نیمایی سبکی از شعر معاصر فارسی است که نخستین نمونه شعر نو در ادبیات فارسی بوده و برآمده از نظریه ادبی نیما یوشیج شاعر معاصر ایرانی است. تحولی که نیما انجام داد در دو حوزه فرم و محتوای شعر کلاسیک فارسی بود. با انتشار شعر «افسانه» نیما مانیفست شعر نو را مطرح کرد که تفاوت بزرگ محتوایی با شعر سنتی ایران داشت. او در فضای راکد شعر ایران انقلابی به پا کرد. نیما آگاهانه تمام بنیادها و ساختارهای شعر کهن فارسی را به چالش کشید. شعر نو عنوانی بود که خود نیما بر هنر خویش نهاده بود.‏
«ارزش احساسات در زندگی هنرپیشگان» نوشته‌ی مهمی است که در آن نیما از تحولات هنرهای گوناگون در قرن نوزدهم و بیستم میلادی و نقش تحولات اجتماعی در هنر بحث می‌کند و برای نخستین بار در ایران به معرفی و بحث درباره‌ی نهضت «فوتوریسم» و شاعرانی چون «مارینیی»، «ویتمن» و «ورهان» می‌پردازد. هم‌چنین درباره‌ی نویسندگان، شاعران، نمایش‌نامه‌نویسان، و موسیقی‌دانان کشورهای هم‌جوار (گرجستان، تاجیکستان، قفقاز، و ترکیه) سخن می‌راند. «نامه به شین پرتو» نیز نامه بلندی است که نیما در تاریخ 4 شهریور ماه 1325 خطاب به دوست دیرین خود، «علی پرتو» مشهور به شین پرتو نوشته و در آن به بهانه‌ی معرفی شعرهای این شاعر به توضیح نظرات و شیوه‌ی کار خویش پرداخته است. نیما در «حرف‌های همسایه» می‌نویسد: «ادبیات ما باید از هر حیث عوض شود. موضوع تازه کافی نیست و نه این کافی‌ست که مضمونی را بسط داده به طرز تازه بیان کنیم. نه این کافی‌ست که با پس و پیش آوردن قافیه و افزایش و کاهش مصراع‌ها یا وسایل دیگر، دست به فرم تازه زده باشیم. عمده این‌ست که طرز کار عوض شود و آن مدل وصفی و روایی را که در دنیای با شعور آدم‌هاست، به شعر بدهیم. نکته‌ای که هنوز هیچکس به آن پی نبرده است و شاید فرنگی‌هایی هم که نمونه‌ی تازه از اشعار ما می‌برند، به زودی اینها را درنیابند. تا این کار نشود هیچ اصلاحی صورت پیدا نمی‌کند، هیچ میدان وسیعی در پیش نیست. از الفاظ بازاری و طبقه‌ی سوم نمی‌توانیم کمک بگیریم، کلمات آرکائیک را نمی‌توانیم با صفا و استحکام استیل، نرم و قابل استعمال کنیم. تا این کار نشود، هیچ کار نشده.»
«مقدمه‌ی خانواده‌ی سرباز»، «مقدمه‌ی آخرین نبرد»، «شعرهای اسماعیل شاهرودی»، «آینده»، «یادداشت برای مجموعه‌ی شعر منوچهر شیبانی»، «شعر چیست؟»، «از یک مقدمه»، «تعریف و تبصره»، «یک مصاحبه»، «درباره‌ی جعفرخان از فرنگ آمده»، «یک دیدار» و... عناوین مطالب دیگر این کتاب هستند.
«نیما یوشیج؛ درباره‌ی هنر و شعر و شاعری» کتابی مهم و خواندنی است که نظرات نیما را درباره‌ی شعر نو بیان می‌کند، کتابی که هر شاعری باید آن را کنار دستش داشته باشد.