کتاب تاریخ مردم ایران (جلد اول) به قلم عبدالحسین زرین کوب، روایتی تحلیلی از سرگذشت ایرانیان در دوران پیش از اسلام است. این کتاب با رویکردی ترکیبی، عناصر تمدنی، اجتماعی و سیاسی را در کنار روایت کشمکشهای مردم ایران با قدرتهای داخلی و مهاجمان خارجی بررسی کرده است. زرین کوب در این اثر، نهتنها به روایت سلسلهها و فرمانروایان پرداخته، بلکه زندگی روزمره، باورها، اسطورهها و ساختارهای اجتماعی ایرانیان باستان را نیز مورد توجه قرار داده است. کتاب تاریخ مردم ایران (جلد اول) از اسطورهها و روایتهای کهن شروع میکند و بهتدریج به دورههای تاریخی مستندتر نزدیک میشود. عبدالحسین زرین کوب با نقد دیدگاههای شرقشناسان و مورخان غربی، تلاش کرده تصویری مستقل و مبتنی بر منابع ایرانی از گذشتهی مردم ایران ارائه کند. او در ادامه وارد بحث اسطورهها، مهاجرت آریاییها، ساختارهای اجتماعی، باورهای دینی و نقش فرمانروایان میشود. در این روند، وی به تأثیر محیط جغرافیایی، تعامل با اقوام همسایه و تحولات فرهنگی نیز توجه داشته است.