کتاب دلاور زند

کتاب «دلاور زند: زندگی پرماجرای لطفعلی‌خان» روایتی تاریخی، مستند و داستان‌گونه از سرنوشت یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های ایران در قرن هجده میلادی است. لطفعلی‌خان زند، آخرین پادشاه زندیه، با شجاعت، نبوغ نظامی و روحیه‌ی آزادی‌طلبانه‌اش در مقابل حوادث سیاسی و نظامی زمانه ایستاد. نویسنده با بهره‌گیری از منابع معتبر تاریخی زندگی لطفعلی‌خان زند را تا سقوط سلسله زند و نبردهای لطفعلی‌خان با آغا محمدخان قاجار را بازآفرینی کرده است.
لطفعلی خان زند (1148-1173 خورشیدی) واپسین فرمانروای زند بود که میان سالهای 1168 تا 1173 خورشیدی بر سر پادشاهی با هماورد نیرومندش آغا محمدخان قاجار به نبرد پرداخت و سرانجام از او شکست خورد و با مرگ او پرونده دودمان زند نیز بسته شد. طایفه زند یکی از طوایف قوم لک است. لطفعلی‌خان پسر جعفرخان زند و نوه صادق خان زند برادر بنیان‌گذار فرمانروایی زندیان؛ کریمخان زند وکیل‌الرعایا بود. وی دارای ویژگی‌های برجسته بسیاری چون خوش‌سیمایی، دلاوری، نیرومندی و هوش سرشار بود. وی از ادب و شعر هم بی‌بهره نبود.
این کتاب روایتی است خواندنی و گیرا از زندگی لطفعلی خان زند و درعین‌حال تصویری است هولناک از یکی از خونبارترین مقاطع تاریخ ایران، یعنی سربرآوردن آغامحمدخان قاجار در پی قتل‌ عامی فجیع در کرمان. گرچه این کتاب در نهایت اثری ادبی است آغشته به خیال‌پردازی‌های نویسنده‌اش، در روایت رخدادهای تاریخی به واقعیت تاریخی وفادار مانده است و ازاین‌رو برای علاقه‌مندان تاریخ هم کتابی است راهگشا.
استاد باستانی پاریزی برای این کتاب مقدمه‌ای نوشته است و در آن ذکر کرده است که کتاب تاریخی و زیبای دلاور زند از جمله کتاب‌هایی است که جایگاه خود را در میان ادبیات فارسی باز کرده و نویسنده صاحب ذوق به شاهزاده زندی (لطفعلی خان زند) به عنوامن یک قهرمان نگاه می‌کند و به خوبی از عهده کار برآمده است. اتفاقا لطفعلی خان زند از جمله کسانی است که سایه تسلط خود را بر تاریخ ایران خصوصا تاریخ کرمان به گستردگی تمام افکنده و چنان تاثیری داشته است که این بنده که کم و بیش در تاریخ کرمان تورق می‌کند، نیز به زحمت و با ترس و لرز بتواند انتقاد خود را نسبت به حرکات و رفتار ناسنجیده این شاهزاده جوان زندی بر قلم بیاورد. همه جا طبق معمول باید از دلاوری‌های او مثل زد که فی‌المثل شبانه از کرمان فرار کرده و یک شبانه روز چهل فرسنگ راه را تا بم گریخته است.
«دلاور زند» روایت مقطع حساسی از تاریخ ایران یعنی سقوط سلسه‌ی زندیه و برآمدن قاجاریه است، کتابی خواندنی که در مرکز آن حادثه قتل عام فیجع مردم کرمان به دست آقامحمدخان قرار دارد.