کتاب گریز دلپذیر

«گریز دل‌نشین» رمانی کوتاه از آنا گاوالدا نویسنده‌ی فرانسوی است؛ اثری که در همان صفحات نخست، خواننده را وارد یک روز خاص از زندگی یک خانواده می‌کند، روزی که قرار بوده مثل هر جشن خانوادگی دیگری بگذرد اما به مسیر دیگری کشیده می‌شود. گارانس راوی داستان، همراه با برادر بزرگ‌ترش سیمون و همسر او کارین، عازم عروسی یکی از اقوام هستند. همان ابتدا از دل توصیف‌های گارانس درباره‌ی کارین (زنی سخت‌گیر و رسمی که هیچ نسبتی با روحیه‌ی سرخوش دو خواهر و برادر ندارد) می‌شود فهمید که این سفر قرار نیست چندان دلپذیر پیش برود. کمی بعد خواهر دیگرشان لولا هم به جمع اضافه می‌شود و سه خواهر و برادر با هم راهی مراسم می‌شوند.
اما وقتی متوجه می‌شوند برادر کوچک‌ترشان وینسان، که در قلعه‌ای قدیمی در منطقه‌ی تورن به‌عنوان راهنمای گردشگری کار می‌کند، نمی‌تواند در عروسی حاضر شود، سه خواهر و برادر تصمیم می‌گیرند مراسم را رها کنند و به دیدن او بروند. از همین‌جا داستان مسیر خودش را پیدا می‌کند؛ نه یک ماجراجویی پرهیجان، بلکه چند ساعت ساده و بی‌ادعا در کنار هم، دور از همسران، مسئولیت‌ها و آداب اجتماعی که معمولا زندگی بزرگسالی را شکل می‌دهند.
آنا گاوالدا در این کتاب همان‌طور که در دیگر آثارش دیده می‌شود، به جای پرداختن به حوادث بزرگ، روی جزئیات کوچک زندگی مکث می‌کند: یک گفت‌وگوی کوتاه، یک خاطره‌ی مشترک، یک شوخی قدیمی که هنوز خنده‌دار است. تفاوت شخصیت‌ها یکی از نکاتی است که در طول کتاب به چشم می‌آید؛ هرکدام از این چهار خواهر و برادر مسیر زندگی متفاوتی را طی کرده‌اند و نگاه‌شان به دنیا یکسان نیست، اما همین تفاوت‌ها، به‌جای فاصله انداختن میان آن‌ها، رابطه‌شان را واقعی‌تر و ملموس‌تر نشان می‌دهد. کتاب این پرسش را پیش می‌کشد که آدم‌ها وقتی بزرگ می‌شوند، دقیقا چه بخشی از خودشان را کنار می‌گذارند و آیا امکان بازگشت موقت به آن بخش فراموش‌شده هنوز وجود دارد یا نه.
فضای کلی رمان سبک و رو به روشنی دارد؛ جاده، بازدید از یک قلعه‌ی قدیمی، وقت گذراندن کنار هم و گفت‌وگوهایی که گاهی جدی و گاهی شوخ‌طبعانه است، حس یک وقفه‌ی کوتاه و غیرمنتظره در میان روزمرگی را می‌سازد. اما این سبکی به معنای سطحی بودن داستان نیست؛ زیر لایه‌ی طنز و گرمای روایت، رگه‌هایی از دلتنگی برای گذشته و آگاهی از گذر زمان هم دیده می‌شود، بدون آن‌که گاوالدا اجازه دهد این حس، فضای کلی کتاب را تیره کند.
«گریز دل‌نشین» رمانی کوتاه است و برای خواندن در یک یا دو نشست مناسب است، اما همین کوتاهی به آن اجازه می‌دهد بدون حاشیه‌های اضافه، مستقیم سراغ آنچه می‌خواهد بگوید برود.