کتاب فلسفه ی ریچارد رورتی

کتاب «فلسفه‌ی ریچارد رورتی» اثری مرجع و پژوهشی است که توسط ریچارد رومانا گردآوری و ویرایش شده و نخستین بار در سال ۲۰۰۲ توسط انتشارات رودوپی منتشر شده است. این کتاب به عنوان بخشی از مجموعه «تحقیق ارزش» در حوزه عمل گرایی و نظریه ارزش منتشر شده و هدف اصلی این اثر، سامان دهی و مستندسازی ادبیات ثانویه مرتبط با آثار و تاثیرات فکری ریچارد رورتی، فیلسوف برجسته امریکایی و یکی از چهره های محوری نئوپراگماتیسم است. این کتابشناسی بیش از ۱۱۰۰ مدخل حاشیه نویسی شده را در بر می گیرد که شامل کتاب ها، مقالات علمی، فصل های کتاب، پایان نامه های دکتری و نقدهای دانشگاهی درباره رورتی است. به همین دلیل، این اثر به منبعی مهم برای پژوهشگران فلسفه، دانشجویان تحصیلات تکمیلی، و محققان حوزه هایی چون نظریه سیاسی، مطالعات فرهنگی، ادبیات و علوم اجتماعی تبدیل شده است. کتاب با مقدمه ای تحلیلی از ریچارد رومانا آغاز می شود که در آن جایگاه رورتی در سنت نئوپراگماتیسم ترسیم شده و دامنه و منطق سامان دهی کتابشناسی توضیح داده می شود. رومانا در این مقدمه نشان می دهد که چگونه آثار رورتی در حوزه هایی چون معرفت شناسی، متافلسفه، زبان، سیاست فرهنگی، لیبرالیسم و نقد بنیادگرایی فلسفی، بحث ها و واکنش های گسترده ای را در محافل دانشگاهی برانگیخته اند. ساختار کتاب به گونه ای طراحی شده که خواننده بتواند از طریق ارجاعات متقابل و دسته بندی های موضوعی، مسیرهای مختلف پژوهش درباره رورتی را دنبال کند. بدنه اصلی کتاب از مدخل هایی تشکیل شده که هر یک به صورت حاشیه نویسی شده، محتوای یک منبع ثانویه را معرفی می کنند. این حاشیه نویسی ها معمولا شامل توضیحی کوتاه درباره موضوع اصلی اثر، رویکرد نویسنده، و نسبت آن با اندیشه رورتی است. برخی منابع در دفاع از پروژه فلسفی رورتی نوشته شده اند، برخی رویکردی انتقادی دارند و برخی دیگر جایگاه تاریخی یا بین رشته ای اندیشه او را بررسی می کنند. این تنوع، تصویری روشن از گستره تاثیر رورتی در سنت های فلسفی تحلیلی، پساتحلیلی و قاره ای ارائه می دهد. از نظر محتوایی، کتاب نشان می دهد که مهم ترین محورهای بحث در ادبیات ثانویه رورتی شامل نقد او از معرفت شناسی سنتی، رد ایده حقیقت به مثابه تطابق، دفاع از نسبی گرایی عمل گرایانه، نسبت فلسفه و سیاست، و خوانش خاص او از لیبرالیسم و دموکراسی است. آثار بسیاری به کتاب مشهور او «فلسفه و آینه طبیعت» پرداخته اند و آن را نقطه عطفی در گذار از فلسفه تحلیلی کلاسیک به افق های پسافلسفی دانسته اند. مزیت اصلی این کتابشناسی آن است که صرفا به فهرست کردن منابع اکتفا نمی کند، بلکه با ارائه توضیح های فشرده، به خواننده کمک می کند تا به سرعت تشخیص دهد هر منبع چه نقشی در فهم یا نقد اندیشه رورتی دارد. در مجموع، «فلسفه‌ی ریچارد رورتی» اثری تخصصی اما بسیار کاربردی است که نقشه ای جامع از بازتاب، تفسیر و نقد اندیشه رورتی در علوم انسانی معاصر ارائه می دهد. این کتاب نه برای مطالعه مقدماتی، بلکه برای پژوهش جدی و نظام مند طراحی شده و به عنوان نقطه شروعی ضروری برای هر تحقیق دانشگاهی درباره رورتی و نئوپراگماتیسم به شمار می آید. وجود نمایه های دقیق، ارجاعات متقابل و گستره وسیع منابع، این اثر را به یکی از مهم ترین ابزارهای مرجع در مطالعات رورتی تبدیل کرده است.