کتاب 101 بازی برای بداهه پردازی

کتاب «۱۰۱ بازی برای بداهه‌پردازی» نوشته‌ی باب بدوره نشان می‌دهد چگونه می‌توان با چند تمرین ساده، ذهن را برای واکنش‌های سریع، خلاقانه و بدون ترس آماده کرد. موضوع اصلی کتاب، بداهه‌پردازی یا همان خلق موقعیت، گفت‌وگو و داستان در همان لحظه است؛ بدون اینکه متن یا سناریویی از قبل نوشته شده باشد. نویسنده که سال‌ها در زمینه‌ی تئاتر، اجرای کمدی و آموزش فعالیت کرده، تجربه‌های خود را به شکل مجموعه‌ای از بازی‌های عملی در اختیار خواننده قرار داده است.
ابتدا توضیح داده می‌شود که بداهه‌پردازی فقط مخصوص بازیگران حرفه‌ای نیست و هر کسی، از یک کودک دبستانی گرفته تا معلم، مربی، دانشجو یا حتی کسی که می‌خواهد ارتباط بهتری با دیگران برقرار کند، می‌تواند از این مهارت استفاده کند. نگاه کتاب به بداهه‌پردازی هم جالب است؛ اشتباه کردن بخشی از فرایند یادگیری محسوب می‌شود و هیچ ایده‌ای آن‌قدر بی‌ارزش نیست که از همان ابتدا کنار گذاشته شود.
در بخش نخست، باب بدوره مفهوم بداهه‌پردازی، قوانین پایه و چند اصل مهم را توضیح می‌دهد؛ اصولی مانند گوش دادن دقیق به دیگران، پذیرفتن پیشنهاد هم‌بازی، همکاری گروهی و اعتماد به ذهن در لحظه. بعد از این مقدمه بخش اصلی کتاب آغاز می‌شود؛ جایی که ۱۰۱ بازی مختلف با توضیح‌های کوتاه و روشن معرفی شده‌اند و هر بازی هدف مشخصی دارد. بعضی از آن‌ها برای گرم کردن گروه و از بین بردن خجالت طراحی شده‌اند، بعضی دیگر روی ساخت شخصیت، داستان‌گویی، استفاده از زبان بدن یا تقویت تمرکز کار می‌کنند. گروهی از بازی‌ها بیشتر به تخیل و روایت مربوط هستند و بعضی دیگر سرعت عمل، واکنش لحظه‌ای یا هماهنگی میان اعضای گروه را تقویت می‌کنند. نکته‌ی مهم این است که بیشتر این تمرین‌ها به تجهیزات خاص یا فضای حرفه‌ای نیاز ندارند و در کلاس درس، کارگاه آموزشی، جلسات گروهی، اردوها یا حتی دورهمی‌های خانوادگی هم قابل اجرا هستند. دستورالعمل هر بازی کوتاه، روشن و مرحله‌به‌مرحله نوشته شده تا مربی یا اجراکننده بتواند بدون مطالعه‌ی منابع دیگر آن را پیاده کند.
بسیاری از تمرین‌های کتاب در ظاهر فقط یک بازی ساده هستند، اما در عمل روی مهارت‌هایی کار می‌کنند که در زندگی روزمره هم کاربرد دارند. زمانی که افراد یاد می‌گیرند بدون ترس ایده‌ی خود را بیان کنند، به حرف دیگران با دقت گوش بدهند، در لحظه تصمیم بگیرند و با تغییر شرایط کنار بیایند، فقط بازیگر بهتری نمی‌شوند؛ بلکه در ارتباطات اجتماعی، کار گروهی، سخنرانی، تدریس و حتی حل مسئله هم عملکرد متفاوتی پیدا می‌کنند. نویسنده تلاش کرده بازی‌ها را برای گروه‌های سنی مختلف قابل استفاده نگه دارد و به همین دلیل، از کودکان تا بزرگسالان می‌توانند با کمی تغییر در قوانین، از آن‌ها استفاده کنند. زبان کتاب نیز کاملا روان است و به جای پرداختن به اصطلاحات پیچیده‌ی تئاتری، همه‌چیز را با مثال و دستورالعمل‌های ساده توضیح می‌دهد. حتی کسانی که هیچ تجربه‌ای در زمینه‌ی بازیگری ندارند، می‌توانند با مطالعه‌ی کتاب وارد فضای تمرین شوند و قدم‌به‌قدم با اصول بداهه‌پردازی آشنا شوند.
«۱۰۱ بازی برای بداهه‌پردازی» آموزش را از مسیر تجربه پیش می‌برد و خواننده با انجام هر بازی، بخشی از این مهارت‌ها را در عمل تمرین می‌کند. بسیاری از بازی‌ها طوری طراحی شده‌اند که اعضای گروه ناچار شوند به جای فکر کردن به پاسخ کامل، به جریان گفت‌وگو اعتماد کنند و از ایده‌های دیگران برای ادامه‌ی مسیر کمک بگیرند که همین ویژگی باعث می‌شود تمرین‌ها هر بار نتیجه‌ای متفاوت داشته باشند و حتی اگر یک بازی چندین بار تکرار شود، باز هم شکل تازه‌ای پیدا کند. ن