کتاب تضاد دولت و ملت

Conflict between government and nation
نظریه تاریخ و سیاست در ایران
کد کتاب : 7935
مترجم :
شابک : 9789643125726
قطع : رقعی
تعداد صفحه : 412
سال انتشار شمسی : 1400
سال انتشار میلادی : 2001
نوع جلد : شومیز
سری چاپ : 17
زودترین زمان ارسال : 10 مهر

معرفی کتاب تضاد دولت و ملت اثر همایون کاتوزیان

"تضاد دولت و ملت" یا "نظریه تاریخ و سیاست در ایران" مجموعه از مقالات نوشته شده به قلم استاد "همایون کاتوزیان" است که تفاوت های اساسی در ماهیت انقلاب در ایران با کشورهای اروپایی را مورد مقایسه قرار داده و گریزی هم به وقایع دیگری نظیر مشروطه و شرایط سیاه کشور در سال های پس از مشروطه می زند.
یکی از موارد اصلی مورد بررسی در "تضاد دولت و ملت" یا "نظریه تاریخ و سیاست در ایران"، نقش مهره ای به نام شاه در کشور است. شاه در ایران همواره نقش حاکمی مستبد داشته؛ وی که به صورت انفرادی قدرت را تصاحب کرده و نماینده ی هیچ گروه و طبقه ای نیست، تا زمان حفظ قدرت، مشروعیتش هم به رسمیت شناخته می شود. همه چیز متعلق ب شاه بوده و همه در برابر او رعیت به حساب می آیند. اما این قضیه در مورد مقام شاه در اروپا متفاوت است. شاه اروپا به نمایندگی از اشراف کشور و زمین داران بر تخت نشسته؛ حال این حاکم هر چقدر هم که جبار باشد، نمی تواند از مرز قانون های وضع شده فراتر برود و بر ضد اشراف کشورش دست به کاری بزند چرا که توسط همین طبقه از قدرت کنار زده خواهد شد.
مطلب مهم دیگری که در "تضاد دولت و ملت" توسط "همایون کاتوزیان" مورد تحلیل قرار گرفته، عمر جامعه شناختی ایران و اروپا می باشد که در ایران به دلیل ناپایداری های منطقه و فقدان ثبات قدرت، هم حکومت و هم مردم تنها به فکر منافع خود بوده و در مورد مسائل مختلف با آینده نگری برخورد نمی شود؛ چرا که اساسا آینده در پس پرده ی ابهام است و ممکن است برای حاکم مد نظر اصلا آینده ای وجود نداشته باشد. ولی واضحا در اروپا وضعیت به این شکل نبوده و تصمیمات با توجه به اثرات آنان بر آینده قلمرو و ملت اتخاذ می شوند.

کتاب تضاد دولت و ملت

همایون کاتوزیان
محمد علی همایون کاتوزیان (متولد ۲۶ آبان ۱۳۲۱ (خورشیدی)، تهران) که در ایران وی را به نام همایون کاتوزیان و در خارج از ایران با کوته‌نوشت نام؛ هما کاتوزیان، نیز می‌شناسند، اقتصاددان، تاریخ‌نگار، کاوشگر علوم سیاسی و منتقد ادبی است.زمینهٔ تحقیق مورد علاقهٔ او مسائل مربوط به ایران است. تحصیلات رسمی دانشگاهی کاتوزیان در اقتصاد و جامعه‌شناسی است. او به‌طور همزمان مطالعاتش را در زمینهٔ تاریخ و ادبیات ایران تا سطح پیشرفتهٔ آکادمیک ادامه داده‌ است و نتایج این مطالعات را می...
قسمت هایی از کتاب تضاد دولت و ملت (لذت متن)
ریشه بررسی های ارائه شده در کتاب حاضر به دهه ۱۳۴۰ خورشیدی ( ۱۹۶۰ میلادی ) بازمی گردد. هنوز چندی از انقلاب سفید شاه در سال ۱۳۴۲ نگذشته بود که شورش هایی در خرداد همان سال به پا شد و در پی آن، دست طبقات ریشه دار اجتماعی به ویژه اربابان زمین دار، علمای بلندمرتبه، و دیگر گروه های سیاسی وفادار به قانون اساسی که خواهان برخی اصلاحات بودند از مشارکت راستین در فرایندهای سیاست و حکومت داری کوتاه شد . نکته مهم، از لحاظ نظری و عملی این بود که دولت به جای طبقات اجتماعی و گروه های سیاسی ای که از صحنه سیاست کنار گذاشته شده بودند طبقات جدیدی مانند طبقات تجاری و صاحبان حرفه های دفتری شهرنشین را پایگاه اجتماعی خود قرار نداد؛ یعنی نظر هیچ طبقه ای در اداره امور کشور دخیل نبود تا قدرت سیاسی و حکومت، مشروعیت خود را از آن بگیرد. برعکس، رژیم پایگاه اجتماعی خود را از دست داد، همه قدرت ها و اختیارات را در دست خود متمرکز کرد و هر روز بیش از پیش همه طبقات اجتماعی و عملا همه جامعه را نسبت به خود دشمن یا ( به نسبت هرچه کمتر و کمتری ) بی تفاوت ساخت. تغییری که رخ داد تغییر از دموکراسی به دیکتاتوری نبود بلکه نظام مشروطیت محدود ( چیزی شبیه دیکتاتوری های اروپایی ) به حکومت خودکامه تبدیل شد. درآمدهای رو به رشد نفتی که بعدها ارقام سرسام آوری پیدا کرد و آزادانه به دست دولت می رسید و به دست همان، توزیع می شد، سربرآوردن دوباره حکومت خودکامه را تسهیل و تقویت می کرد. ولی حکومت خودکامه، زاده این درآمدها نبود، چه این نظام در تاریخ ایران پدیده ای عادی و طبیعی بود. درواقع، پیش از آن نیز یک بار دیگر در پایان دوران حکومت قانونی در فاصله اواخر دهه ۱۳۰۰ خورشیدی ( ۱۹۲۰ میلادی ) و سال ۱۳۲۰ ( ۱۹۴۱ میلادی ) روند مشابهی پا گرفته بود.