«تغییرات اقلیمی» با ترجمهٔ حسام فولادی، متن یک مناظرهٔ عمومی دربارهٔ بحران اقلیمی است که نشر تمدن علمی آن را به فارسی منتشر کرده است. عنوان کاملتر کتاب مسئله را دقیقتر نشان میدهد: «آیا تغییرات اقلیمی بحرانی است که با سرنوشت بشر گره خورده و نیازمند واکنشی متناسب است؟» متن بر اساس یکی از مناظرههای مشهور مجموعهٔ Munk Debates شکل گرفته؛ مناظرهای که اول دسامبر ۲۰۰۹ در تورنتو برگزار شد. در یک سو الیزابت می و جرج مونبیو قرار داشتند و از ضرورت واکنشی گسترده و فوری دفاع میکردند؛ در سوی دیگر بیورن لومبورگ و نایجل لاسون دربارهٔ شدت بحران، هزینههای سیاستهای اقلیمی و اولویتدادن منابع به این مسئله تردیدهایی مطرح میکردند. مزیت اصلی کتاب از همین قالب مناظره میآید. تغییرات اقلیمی در آن به مجموعهای از اطلاعات علمی فروکاسته نمیشود؛ مسئله از همان ابتدا وارد قلمرو تصمیمگیری عمومی میشود. اگر افزایش دمای زمین و پیامدهای آن جدیاند، چه میزان هزینه برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای موجه است؟ آیا منابع محدود باید مستقیما صرف کاهش دیاکسیدکربن شوند یا مقابله با فقر، بیماری و سازگاری با آثار تغییر اقلیم در برخی موارد موثرتر است؟ و مهمتر از همه، چگونه باید میان خطرهای بلندمدت و هزینههای کوتاهمدت سیاستگذاری تعادل برقرار کرد؟ می و مونبیو بر این تأکید دارند که تغییر اقلیم مسئلهای حاشیهای نیست که بتوان واکنش به آن را به آینده موکول کرد. افزایش غلظت گازهای گلخانهای، گرمشدن زمین و خطر تغییرات گسترده در سامانههای طبیعی از نظر آنان ابعادی دارند که اقدام سیاسی متناسب میطلبند. لومبورگ، در مقابل، بیش از انکار اصل گرمشدن زمین، بر محاسبهٔ هزینه و فایده و اولویتبندی مسائل جهانی اصرار میکند. موضع لاسون شکاکانهتر است و بخشی از بحث او متوجه اعتبار برخی پیشبینیها و هزینههای اقتصادی سیاستهای سختگیرانهٔ کاهش انتشار میشود. خواندن کتاب امروز نیازمند یک تمایز مهم است. مناظره در سال ۲۰۰۹ برگزار شده و همهٔ ادعاهای مطرحشده در آن را نمیتوان بهعنوان وضعیت کنونی علم اقلیم پذیرفت. از آن زمان حجم شواهد دربارهٔ گرمشدن ناشی از فعالیت انسانی بهطور چشمگیری افزایش یافته و ارزیابیهای علمی معتبر، نقش غالب انتشار گازهای گلخانهای انسانی در گرمایش معاصر را با اطمینان بسیار بالا تأیید میکنند. بنابراین ارزش کتاب بیشتر در نشاندادن جدال بر سر پاسخ سیاسی، اقتصادی و اخلاقی به بحران اقلیمی است تا در ارائهٔ مرجعی بهروز برای دانش اقلیم. همین ویژگی نقطهٔ قوت و محدودیت آن را همزمان میسازد. قالب مناظره خواننده را وادار میکند استدلالهای متعارض را کنار هم ببیند و به فرضهای پنهان هر موضع توجه کند؛ اما مناظره الزاما وزن شواهد علمی را به نسبت واقعی آنها بازنمایی نمیکند. قرارگرفتن دو موضع در برابر یکدیگر ممکن است ظاهری از تقارن ایجاد کند، در حالی که اختلاف علمی دربارهٔ اصل گرمشدن انسانساخت بسیار کمتر از اختلاف دربارهٔ هزینه، سرعت و شکل مناسب پاسخ به آن است. «تغییرات اقلیمی» بنابراین بیش از آنکه بپرسد زمین گرم میشود یا نه، پرسش دشوارتری را پیش میکشد: وقتی خطری علمی به اندازهٔ کافی شناخته شده، جامعه تا چه حد حاضر است هزینهٔ امروز را برای کاهش زیان فردا بپذیرد؟