کتاب ال میرا

کتاب «ال‌میرا» نوشته‌ی علی اسدی بیشتر روی زندگی یک مرد معمولی و درگیری‌های طولانی او با یک مسئله‌ی اداری و شخصی تمرکز دارد. شخصیت اصلی داستان سال‌ها درگیر فروش و تغییر کاربری یک زمین کشاورزی است؛ کاری که در ظاهر ساده به نظر می‌رسد، اما در عمل تبدیل به یک مسیر فرسایشی و بی‌پایان شده. او مدام بین اداره‌ها، دفترها و آدم‌های مختلف رفت‌وآمد می‌کند، پرونده‌ها را دنبال می‌کند، دوباره برمی‌گردد، دوباره رد می‌شود و این چرخه هفت سال ادامه پیدا می‌کند. همین تکرارها کم‌کم زندگی روزمره‌اش را می‌بلعد و نه فقط وقتش، بلکه ذهنش هم درگیر یک مسئله‌ی حل‌نشده باقی می‌ماند. داستان از جایی وارد فضای اصلی خودش می‌شود که این خستگی دیگر فقط یک خستگی ساده نیست، بلکه تبدیل به یک وضعیت دائمی شده؛ حالتی که در آن آدم حس می‌کند در یک مسیر بسته گیر کرده است.
مسئله‌ی زمین کشاورزی و تغییر کاربری بهانه‌ای می‌شود برای نشان دادن رابطه‌ی انسان با گذشته. شخصیت اصلی مدام به عقب برمی‌گردد؛ به زمین، به کار پدر، به روزهایی که زندگی ساده‌تر بود و تصمیم‌ها مستقیم‌تر گرفته می‌شدند. این خاطرات همیشه روشن و دقیق نیستند و بیشتر شبیه تصویرهای تکه‌تکه‌اند. مثلا یادآوری روزهایی که زمین محصول می‌داد، یا زمانی که آفت‌ها به برنج‌ها زده بودند، یا لحظه‌هایی که خانواده هنوز در کنار هم یک ریتم مشخص داشتند. این گذشته در کنار حال قرار می‌گیرد و یک تضاد آرام می‌سازد؛ بین زندگی‌ای که زمانی قابل لمس و ساده بوده و زندگی‌ای که حالا درگیر کاغذبازی و انتظار شده. همین رفت‌وبرگشت ذهنی باعث می‌شود رمان فقط یک روایت خطی نباشد، بلکه بیشتر شبیه جریان فکر یک آدم خسته عمل کند.
کتاب «ال‌میرا» کاملا به سمت رئالیسم اجتماعی حرکت می‌کند؛ یعنی همه چیز در سطح زندگی واقعی و روزمره اتفاق می‌افتد، بدون این‌که اتفاق عجیب یا غیرمنتظره‌ای وارد داستان شود. در این نوع روایت جزئیات کوچک اهمیت زیادی دارند. مثل انتظار کشیدن در یک اداره، نگاه کردن به یک میز خالی، یا تکرار یک جواب همیشگی. این جزئیات به‌ظاهر ساده، کم‌کم بار روانی داستان را شکل می‌دهند. شخصیت اصلی نه قهرمان است و نه آدم خاصی در معنای سنتی رمان‌ها؛ بیشتر یک آدم معمولی است که در یک ساختار پیچیده گیر افتاده که همین معمولی بودن باعث می‌شود تجربه‌ی او قابل لمس باشد. «ال‌میرا» بیشتر شبیه یک برش از زندگی است؛ برشی که در آن یک مسئله‌ی ظاهرا کوچک تبدیل به یک مسیر طولانی و خسته‌کننده می‌شود.