کتاب وامق و عذرا میرزا محمدصادق نامی

«وامق و عذرا» از مجموعه‌ی «عاشقانه‌های ادبیات فارسی» است که مریم لطفعلی آن را به نثر و زبانی ساده برای مخاطبان نوجوان روایت کرده است. داستان‌های لطیف و عاشقانه‌ی ادبیات ایران از بارزترین جنبه‌های زبان و ادب پارسی محسوب می‌شوند که می‌توانند برای مخاطبان نوجوان نیز جذاب و خواندنی باشند. برخی از این آثار مربوط به قبل از پیدایش اسلام و همراه با داستان‌های حماسی - ایرانی و برخی دیگر مربوط به بعد از ظهور اسلام و همراه با داستان‌های رایج بین اعراب است. گفتنی است که داستان‌های عاشقانه و حماسی ایرانی نسبت به داستان‌های عربی از زیبایی و جذابیت بیشتری برخوردار هستند؛ این‌گونه آثار که در کنار موضوع اصلی دربردارنده‌ی ذوق و سلیقه شاعران پارسی نیز می‌باشند بعدها به عربی ترجمه شده‌اند. نویسنده در بین روایت داستان به نثر، بیت‌هایی را به نظم نیز آورده‌ و آن‌ها را به نثر روان بازنویسی کرده‌است تا مخاطبان با اصل اثر نیز آشنا شوند.
«وامق و عذرا» اثر «میرزا محمد صادق موسوی اصفهانی»، متخلص به «نامی»، شاعر، منشی و وقایع‌نگار کریم‌خان زند است. او پنج مثنوی به تقلید از خمسه نظامی با عنوان «نامی‌نامه» سروده که عبارتند از: درج گوهر، خسرو و شیرین، لیلی و مجنون، وامق و عذرا و یوسف و زلیخا، متاسفانه یوسف و زلیخای او موجود نیست. مثنوی «وامق و عذرا» چهارمین داستان از خمسه میرزا محمد صادقی نامی است که آن را در 2716 بیت و به تقلید از خمسه نظامی سروده است. این قصه، روایت عشق و اشتیاق وامق، شاهزاده یمنی، به عذرا، دختری پاک‌دامن و زیباست که پیش از پیدایش اسلام به وقوع پیوسته است.
مریم لطفعلی معتقد است که پارسی‌زبانان اولین گروهی بودند که داستان‌های ایرانی یا غیرایرانی رایج بین مردم را جمع‌آوری کرده و آثار ارزشمندی در قالب نظم یا نثر خلق کردند. در کنار همه‌ی ویژگی‌هایی که در زبان و ادب پارسی سراغ داریم، وجود داستان‌های لطیف و عاشقانه یکی از برجسته‌ترین و بارزترین جنبه‌های زبان و ادب پارسی است. ایرانیان علاقه فراوانی به بیان عشق و محبت و دوستی در قالب نظم و نثر داشته‌اند و به همین دلیل شاعران و نویسندگان بزرگ ایرانی بخشی عمده‌ای از آثار خود را به این نوع از ادبیات (عاشقانه) و بیشتر در قالب داستان اختصاص داده‌اند که گاهی هم این داستان‌های عاشقانه آیینه‌ای برای نشان دادن احساسات و عواطف مردم و گاه خود شاعر بوده است.
«وامق و عذرا» افسانه‌ای کهن است که ریشه‌ای یونانی دارد؛ و نخستین بار«عنصری» شاعر معروف دوره غزنویان آن را به نظم درآورده است. داستان حکایتی از عشق دو دلداده را بازگو می‌کند؛ «عذرا» کنیزکی در زمان «اسکندر ذوالقرنین» است که جوانی به اسم «وامق» فریفته‌ی او می‌شود. این افسانه تا به حال به روایات گوناگون توسط نویسندگان مختلف بازنویسی شده است.
«وامق و عذرا» مخاطبان نوجوان را با یکی دیگر از داستان‌های عاشقانه ادبیات فارسی آشنا می‌کند، داستانی که شاید نسبت به عاشقانه‌های دیگر ادب فارسی شهرت کمتری داشته باشد.