کتاب بی بیان

«بی‌بیان» مجموعه داستانی نوشته‌ی علیمراد فدایی‌نیاست. کتابی که عنوانش انگار گواهی است بر کارکرد غیرابزاری و نابیان‌گر زبان در آثار این نویسنده‌ی متفاوت.
علیمراد فدایی‌نیا یکی از مهم‌ترین نویسندگان فرم‌گراست که هر از گاهی کتابی تازه از او روی پیشخوان کتابفروشی‌ها می‌آید. فدایی‌نیا سال ۱۳۲۵ در مسجد سلیمان به دنیا آمده است. او برآمده از جریان ادبیات جنوب ایران در دهه‌ی پنجاه است، چند کتاب در ایران و یکی- دو کتاب در خارج از کشور منتشر کرده است. او پیش از این که داستان بنویسد، شعر می‌گفت و به همین خاطر نثرهای او، شاعرانه‌اند؛ یا شعرهایی‌اند که نثر شده‌اند. فدایی‌نیا در اوایل دهه ۱۳۵۰ ایران را برای همیشه به مقصد نیویورک ترک کرد و از آن زمان تاکنون در یک هتل‌آپارتمان دورافتاده در پانسیونس دانشجویی در آن شهر زندگی می‌کند؛ «با کبوترهاش و پارک کنار هتل.» مردی که چند عکس بیشتر از او در دسترس نیست و در یکی از آن‌ها دستش بر گردن بیژن الهی و لبش به لبخند باز است.
«بی‌بیان» فضایی مانند داستان‌های دیگر این نویسنده دارد. در آثار او زبان خود هدف است، نه وسیله‌ای برای بیان چیزی و انتقال معنایی. بنابراین کارکرد زبان در آثار او، زیبایی‌شناختی است و نه ابزاری. برای شناخت بیشتر فدایی‌نیا لاجرم باید زمانه‌اش و البته داستان‌هایش را شناخت. در نوشته‌های فدایی‌نیا داستان؛ داستان نیست، ضد داستان است، در داستان‌هایش تداوم ظاهری و پیوند ماجرایی وجود ندارد، هر پاره‌اش، گاه هر چند خطش خود قصه‌ای‌ست از درون و در مجموع تمام نوشته، در اتمسفر طنزگونه و شاعرانه وحدتی داستانی پیدا می‌کند، منتها داستانی از درون، که تنها سایه‌هایی گذرا از زندگی واقعی بر آن می‌افتد. این شکل تازه‌ای از قصه‌ی ایرانی است که اگر هم قبلا توسط دیگران شروع شده باشد، باز فدایی‌نیاست که در آن به‌جد و به‌حوصله کار کرده و نمونه‌ای ارزنده پیش روی ما گذاشته ‌است. حسن میرعابدینی در کتاب «صدسال داستان‌نویسی»، این گونه‌ی‌ داستانی را، برخورد با شکل‌های زبانی و فرم می‌داند و آن را به سورئالیسم عطف می‌دهد و برخورد ساختارگرایانه با ادبیات داستانی را برآمده از فضاهای داستانی ابراهیم گلستان می‌داند. منوچهر آتشی معتقد است که فدایی‌نیا، با آن‌که تصویرگر طنز مکرر، و تکرارکننده و دلقک‌مآبی آدم‌هاست اما زیر فشار غمی کلاسیک است که دست و پا می‌زند. زبان او - منسجم و زنده - از اعماق تاریخ ادبیات جان می‌گیرد. گو این‌که هنوز اول کار است، با تلخ‌گویی و زخم‌زبان‌زدن، روحی چنان پیر را به نمایش می‌گذارد که گویی از ظلمات هم برگشته - و طبعا دست خالی. پیری که ادای جوانی درمی‌آورد. با وجود گریزها و فرارها و عبور سرشار استهزاء از لحظه‌های جدی زندگی، باز هم گیر واقعیت‌ها، یا لحظه‌های واقعی می‌افتد و بر چیزی درنگ می‌کند تا پوسته‌اش را بردارد و ذات مضحکش بنمایاند.
«بی‌بیان» برای علاقمندان به آثار علیمراد فدایی‌نیا کتابی خواندنی و قابل تامل است که روایت‌گر داستان‌هایی متفاوت است.