کتاب دلوا

رمان «دلوا» نوشته جیم هریسون، اثری گسترده و چندلایه است که زندگی زنی ۴۵ ساله به نام دلوا نورثریج را در نقطه‌ای حساس از عمرش دنبال می‌کند؛ زنی که میان سواحل کالیفرنیا و دشت‌های نبراسکا، میان ریشه‌های خانوادگی و زخم‌های شخصی، در رفت‌وآمد است و می‌کوشد گذشته‌ای را که همچنان سایه بر سرش انداخته، معنا کند. هریسون در این رمان، داستان یک زندگی فردی را با تاریخ جمعی آمریکا گره می‌زند و نشان می‌دهد چگونه سرگذشت یک زن می‌تواند پژواک میراث پیشگامی، خشونت مرزی و دگرگونی فرهنگی باشد. دلوا در سال‌های نوجوانی درگیر رابطه‌ای سوزان با جوانی از قوم سیوکس بوده و تجربه این رابطه، همراه با از دست دادن فرزندی که در سال‌های دور به دنیا آورد، تبدیل به مرکز ثقل عاطفی زندگی‌اش شده است؛ زخمی که هریسون هرگز آن را به رویدادی ساده تقلیل نمی‌دهد، بلکه بر آن به‌عنوان بخشی از ساختار هویتی او مکث می‌کند. بازگشت دلوا به نبراسکا و ارتباط دوباره‌اش با خانواده ثروتمند اما پیچیده خود، بستر ورودش به سفری درونی را فراهم می‌کند؛ سفری که در آن دفتر خاطرات پدربزرگش، جان وسلی نورثریج دوم، نقش کلیدی دارد. این دفتر خاطرات - که دلوا و مایکل، استاد تاریخ و معشوق او، آن را می‌خوانند - دروازه‌ای است به جهان گذشته: روایت مواجهه‌های فرهنگی، کشاکش‌های اخلاقی و رابطه‌های برهم‌زننده‌ای که میان یک مرد سفیدپوست و مردم سیوکس شکل گرفته است. در اینجا هریسون با مهارتی ادبی، زندگی پدربزرگ را به آینه‌ای برای فهم ریشه‌های دالوا تبدیل می‌کند و نشان می‌دهد چگونه تاریخ شخصی و تاریخ ملی گاه ناگزیر در یکدیگر تنیده‌اند. مضمون اصلی رمان، جستجوی هویت و آشتی با میراث است؛ نه تنها میراث خانوادگی، بلکه میراث خشونت و مقاومت در تاریخ آمریکا. دالوا در مسیر فهم خویش، ناچار است با گذشته عاشقانه، خانوادگی و فرهنگی خود روبه‌رو شود و هریسون این روبه‌رویی را نه به شکل اعترافات مستقیم، بلکه در قالب گفت‌وگو، خواندن، سفر، مواجهه با فضاها و تعامل با آدم‌ها پیش می‌برد. مضامین فقدان و رستگاری نیز در تار و پود روایت جریان دارند: فقدانی که دلوا را سال‌ها سرگردان کرده و اکنون امکان التیامش در بازشناسی حقیقت گذشته نهفته است. رابطه او با مایکل - که هم نگاه آکادمیک و هم ضعف‌های انسانی‌اش روایت را لایه‌مندتر می‌کند - به این مسیر جنبه انسانی و احساسی بیشتری می‌دهد. از نظر ساختار، هریسون از چندگانگی دیدگاه بهره می‌گیرد؛ بخش‌هایی با صدای دلوا و بخش‌هایی از زاویه دید مایکل روایت می‌شوند و این جابه‌جایی، تنوع ریتم و عمق درونی داستان را افزایش می‌دهد. قلم هریسون، سرشار از جزئیات حسی، طنز ملایم، و نوعی عرفان زمینی است که از توصیف طبیعت و سرزمین برمی‌آید. «دلوا» نه تنها رمان یک زن، بلکه رمان یک سرزمین است؛ سرزمینی که تاریخ آن در صدای شخصیت‌ها و خاک دشت‌هایش رسوب کرده است. در مجموع، «دلوا» رمانی غنایی، پرکشش و تأثیرگذار است که در آن زندگی فردی با تاریخ فرهنگی و ریشه‌های قومی درهم می‌تند. این اثر برای خوانندگانی مناسب است که به داستان‌های هویت، میراث، عشق زخمی و بازسازی درونی علاقه دارند؛ روایتی که گذشته را پاک نمی‌کند، بلکه فهم آن را به راهی برای زیستن بدل می‌سازد.