کتاب تکامل خویشتن
نویسنده:
میهای چیکسنت میهایی
معرفی کتاب تکامل خویشتن
کتاب «تکامل خویشتن» نوشته میهای چیکسنت میهایی، بر اساس یافتههای زیستشناسی فرگشتی و پژوهشهای تجربی در زمینه انگیزش درونی نشان میدهد که چگونه آگاهی انسان میتواند بر محدودیتهای میراث زیستی و فرهنگی غلبه کند و «خودی» هدفمندتر بسازد. میهای چیکسنت میهایی در کتاب خود پرسشی بنیادین را مطرح میکند: چرا با وجود پیشرفتهای مادی و فناورانه، همچنان شاهد افزایش اختلالات روانی، ازخودبیگانگی و بحرانهای اجتماعی هستیم؟ پاسخ او در تعارضی ریشه میگیرد که میان «میراث فرگشتی» ما و «ساختارهای فرهنگی مدرن» وجود دارد. از دیدگاه چیکسنت میهایی، بسیاری از تمایلات انسانی در محیطهای اجدادی کارکرد بقا داشتند، اما در شرایط کنونی اغلب به صورت «آسیبشناسی روانی‑اجتماعی» ظاهر میشوند. چیکسنت میهایی استدلال میکند که سلامت روانی توانایی حفظ تعادل پویا میان دو فرایند متضاد است: «تمایز» (یعنی رشد مهارتها، فردیت و منحصربهفردی) و «یکپارچگی» (یعنی ارتباط معنادار با دیگران، جامعه و ارزشهای فرافردی). در این مدل، «تجربه اوج» شاخصی از فعالیتهایی است که همزمان به تمایز و یکپارچگی کمک میکنند. کتاب در ده فصل تدوین شده است که ساختاری منطقی از کلان به خرد دارند: فصل نخست «ذهن و تاریخ» زمینه فرگشتی بحث را ترسیم میکند. فصل دوم «چه کسی ذهن را کنترل میکند؟» به مناقشه دیرپای اراده آزاد در برابر جبر زیستی و فرهنگی میپردازد. فصل سوم «پردههای توهم» نقش توهمات و روایتهای جمعی را در شکلگیری خود بررسی میکند. فصول میانی (چهارم تا ششم) با عناوینی چون «شکارچیان و انگلها» و «یادهها در مقابل ژنها» مستقیما وارد بحث الگوهای فرهنگی همکاری و استثمار میشوند. سپس فصل هفتم «تکامل و اوج» به بررسی تاثیرات تجربه اوج و نقش آن در پیچیدگی آگاهی میپردازد. فصل هشتم «خود فرارونده» به امکان دگرگونی آگاهانه میپردازد و فصل نهم تجربه اوج در تاریخ» و دهم « انجمن یاران آینده» به کاربست این ایدهها در سطوح کلانتر میپردازند. این کتاب با تکیه بر آرای متفکرانی چون ویلیام جیمز، کارل پوپر و کنث بولدینگ، و نیز نتایج پژوهشهای تجربی در روانشناسی مثبت، اثری بینارشتهای است که خواننده را فرامیخواند از موضع منفعل «قربانی ژنها و فرهنگ» خارج شود و با اتکا بر آگاهی و تجربه اوج، عاملیت خود را در شکلدهی به زیست فردی و تکامل جمعی بازیابد.
درباره میهای چیکسنت میهایی
میهای چیکسِنتمیهایی (زاده ۲۹ سپتامبر ۱۹۳۴) روانشناس آمریکایی مجاری-تبار است که بیشتر به خاطر ایجاد مفهوم روانشناختی روانی یا سیالی شناخته میشود. او استاد برجسته روانشناسی و مدیریت دانشگاه تحصیلات تکمیلی کلرمونت است. او همچنین مدیر سابق گروه روانشناسی دانشگاه شیکاگو و گروه انسانشناسی و جامعهشناسی کالج لیک فارست بودهاست.
میهای چیکسنت میهایی (Mihaly Csikszentmihalyi) یکی از معروفترین روانشناسان آمریکایی است که به ویژه به خاطر کارهای پیشروی خود در زمینهی روانشناسی مثبت و مفهوم «جریان» (Flow) شناخته میشود. وی در هنگاری متولد شده و پس از مدتی به آمریکا مهاجرت کرده است. چیکسنت میهایی توانسته است به مفهوم جریان، یعنی حالتی که فرد به طور کامل در فعالیتی فرو میرود و از همه چیز اطراف خود بیخبر میشود، توجه علمی جلب کند. وی این مفهوم را به گونهای تعریف میکند که فرد در آن حالت از تجربهی زمان بیخبر شده و تمام توجهاش به فعالیت مورد علاقهاش متمرکز میشود. این حالت اغلب با لذت، خلاقیت و افزایش کارایی همراه است. وی در تحقیقات خود نشان داده است که چگونه میتوان با ایجاد شرایط مختلف، جریان را در فعالیتهای مختلف از جمله کار، ورزش، هنر و یادگیری تجربه کرد. کتابهای او، به ویژه «در جستجوی اوج» (Finding Flow)، بین روانشناسان و علاقهمندان به این حوزه بسیار محبوب است. میهای چیکسنت میهایی با دیدگاههای نوآورانهاش در زمینهی روانشناسی مثبت، توانسته است نگرش ما نسبت به کیفیت زندگی، خلاقیت و رضایت مندی از زندگی را تغییر دهد.دسته بندی های کتاب تکامل خویشتن
کتاب های مرتبط با تکامل خویشتن
اولین نفری باشید که نظر خود را درباره "کتاب تکامل خویشتن" ثبت میکند