کتاب وارث

رمان «وارث» نوشته‌ی ریچل هاوکینز یکی از آن کتاب‌هایی است که از همان ابتدا معلوم می‌شود قرار نیست به هیچ‌کس اعتماد کنی. داستان درباره‌ی روبی مک‌تاویش است، وارث یک خانواده‌ی بسیار ثروتمند که دارایی‌اش از یک ملک بزرگ در کوه‌های کارولینای شمالی می‌آید. اما پول تنها چیزی نیست که این خانواده به ارث گذاشته. مادر روبی زندگی عجیب و پرحاشیه‌ای داشته و وقتی در شانزده‌سالگی می‌میرد، به‌جای اینکه ماجرا تمام شود، تازه شروع می‌شود. سال‌ها بعد شوهر روبی به اسم جی. پی. تصمیم می‌گیرد همراه پسرشان به خانه‌ی قدیمی خانواده برگردند تا بیشتر با گذشته‌ی همسرش آشنا شود. روبی از این ایده اصلا خوشش نمی‌آید، او دقیقا نمی‌خواهد کسی سراغ گذشته‌اش برود و همین بی‌میلی است که خواننده را از همان صفحات اول کنجکاو نگه می‌دارد.
چیزی که این رمان را از یک تریلر معمولی جدا می‌کند، شکل روایتش است؛ هاوکینز داستان را فقط از زبان یک نفر تعریف نمی‌کند؛ بخشی از کتاب از طریق نامه‌های مادر روبی پیش می‌رود و بخش دیگر از زبان روبی و جی. پی. در زمان حال. این جابه‌جایی بین دو صدا، تصویر عجیبی می‌سازد؛ هر بار که فکر می‌کنیم چیزی را فهمیده‌ایم، نامه‌ی بعدی یا فصل بعدی آن تصویر را کمی جابه‌جا می‌کند. نکته این‌جاست که نمی‌شود صد در صد به حرف مادر روبی هم اعتماد کرد؛ او هم روایت خودش را دارد و معلوم نیست چقدرش کامل است. برای همین خواننده مدام باید بین چیزی که گفته می‌شود و چیزی که ممکن است پنهان مانده باشد فرق بگذارد. همین بازی است که باعث می‌شود کتاب کند پیش برود اما هیچ‌وقت خسته‌کننده نشود و هر فصل یک تکه‌ی کوچک از پازل را می‌دهد.
اما شاید جذاب‌ترین بخش رمان رابطه‌ی زناشویی روبی و جی. پی. در زمان حال باشد. در ظاهر یک زوج معمولی‌اند، اما خیلی زود می‌فهمیم که هرکدام چیزهایی از دیگری پنهان کرده و این‌جاست که کتاب یک لایه‌ی دیگر پیدا می‌کند: قدرت. کسی که راز بیشتری می‌داند، دست بالاتر را دارد. خانه‌ی خانوادگی هم در همه‌ی این‌ها نقش پررنگی بازی می‌کند؛ نه به این خاطر که فقط صحنه‌ی وقایع است، بلکه چون هرچیزی که در آن دیوارها اتفاق افتاده، هنوز آن‌جا مانده. از بیرون همه‌چیز مرتب و باشکوه به نظر می‌رسد، اما پشت آن دیوارها، حسادت و رقابت و ترس سال‌هاست جمع شده و همین تضاد بین ظاهر مرفه و آشفتگی داخلی، یکی از چیزهایی است که کتاب را ماندگار می‌کند.
«وارث» درباره‌ی خانواده‌ای پولدار است که برای رسیدن به این پول و نگه داشتنش، رازهای زیادی را سال‌ها زیر خاک نگه داشته، اما وقتی جی. پی. همراه روبی به آن خانه برمی‌گردد، این رازها یکی‌یکی سر باز می‌کنند و نکته‌ی جالب کتاب این است که سوال اصلی‌اش هرچه جلوتر می‌روی عوض می‌شود؛ اول فکر می‌کنی موضوع اصلی این است که چه کسی وارث است، اما کم‌کم می‌فهمی مسئله چیز دیگری‌ست: چه کسی حاضر است برای حفظ یک راز یا رسیدن به پول، زندگی آدم‌های دیگر را به هم بریزد؟