عنوان «خلع سلاح خودشیفته» شاید آدم را یاد صحنهای از یک فیلم اکشن بیندازد، اما سلاحی که وندی تی. بهاری در این کتاب میخواهد زمین بگذاریم، چیزی نیست جز همان کشمکشهای تکراری و مشاجرههای بیسرانجامی که در رابطه با آدمهای خودمحور بارها تجربه میکنیم. بهاری مددکار اجتماعی بالینی و موسس و مدیر بالینی مرکز شناختدرمانی نیوجرسی است و در موسسههای طرحوارهدرمانی نیوجرسی، نیویورک و واشینگتن هم نقش مدیریتی دارد. نکتهی جالب اینجاست که محور کتاب خود فرد خودشیفته نیست، بلکه کسی است که باید با او زندگی کند یا کار کند. بهاری توضیح میدهد چطور میشود از تلههای چنین آدمی کنار کشید، از جنگ قدرت و بحثهای بیحاصل بیرون آمد و با این حال احترام و تأیید لازم را از رابطه گرفت. برای رسیدن به این نقطه اول باید فهمید پشت رفتارهای او چه میگذرد. در نگاه طرحوارهدرمانی، خودشیفتگی از نیازهای برآوردهنشدهی دوران کودکی سرچشمه میگیرد و فرد بسته به موقعیت وارد «حالتهای» ذهنی متفاوتی میشود؛ از کودک تنهایی که عزتنفسش زود آسیب میبیند تا حالتی برتریجو و انتقادگر که از بیرون مغرور و بیملاحظه دیده میشود. شناختن این لایهها به معنای توجیه رفتار نیست و فقط به خواننده کمک میکند بفهمد در هر لحظه با کدام روی ماجرا طرف است و چه واکنشی دردسر بیشتری درست میکند. ابزار اصلی کتاب برای این مواجهه «رویارویی همدلانه» است؛ شیوهای که در آن هم درک طرف مقابل جا دارد و هم مسئول نگه داشتن او در برابر رفتارش، یعنی هم به درد پشت زره دفاعی توجه میشود و هم حد و مرزها روشن میماند. فصلهایی از کتاب به مواجهههای دشوار و حساس با فرد خودشیفته اختصاص دارد و فصلی هم به این میپردازد که کی و چگونه باید خط قرمز کشید و گاهی حتی رابطه را کنار گذاشت. در کنار همهی اینها نگاه خواننده به خودش هم اهمیت دارد: اینکه چه حساسیتها و الگوهای قدیمیای او را در این رابطهها آسانتر به دام میاندازد و چطور میتواند برای نیازهای خودش حرف بزند. ویرایش سوم بر پایهی بازخورد خوانندگان بازنگری شده و بخشهای تازهای دربارهی شرم، بیشفعالی جنسی و خیانت در خودشیفتگی، اطلاعات حقوقی برای کسانی که قصد جدا شدن از فرد خودشیفته را دارند و اثر خودشیفتگی بر کودکان به آن اضافه شده است. کتاب «خلع سلاح خودشیفته» به بیش از پانزده زبان ترجمه شده و برای کسانی نوشته شده که در ازدواج، خانواده یا محیط کار با آدمی خودمحور سروکار دارند و میخواهند بدانند چطور بدون دعوا، بدون تسلیمشدن و بدون از دست دادن آرامش خودشان با او ارتباط بگیرند.
درباره وندی بهاری
وندی تی بهاری، بنیانگذار و مدیر بالینی مرکز شناخت درمانی نیوجرسی، بنیانگذار آکادمی درمان شناختی، و نویسنده خلع سلاح خودشیفته است.