کتاب برنامه ریزی، مسکن و زیرساخت برای روستاهای هوشمند با بررسی وضعیت فعلی روستاها در جهان آغاز میشود و نشان میدهد که بخش بزرگی از جمعیت جهان در مناطق روستایی زندگی میکنند و با چالشهایی چون فقر، کمبود زیرساخت، مهاجرت جوانان و نابرابریهای آموزشی و بهداشتی روبهرو هستند. نویسندگان تأکید کردهاند که توسعهی روستاها نیازمند رویکردی جامع است که فراتر از صرفا واردکردن فناوریهای دیجیتال باشد.
در ادامه مدل روستای هوشمند معرفی شده است؛ مدلی که بر تأمین نیازهای اساسی ساکنان، پایداری اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی، حفظ فرهنگ بومی و تابآوری در برابر تغییرات تأکید دارد. کتاب به تفکیک موضوعات کلیدی توسعهی روستایی را بررسی میکند. درآمدزایی؛ راهکارهایی برای ایجاد فرصتهای شغلی متنوع، کاهش وابستگی به کشاورزی سنتی و بهرهبرداری پایدار از منابع طبیعی ارائه شده است. نمونههایی از بومگردی، صنایع دستی و کسبوکارهای کوچک روستایی بررسی شدهاند. آموزش و مهارتآموزی؛ نقش آموزش در توانمندسازی روستاییان و خروج از چرخهی فقر مورد توجه قرار گرفته است.
کشاورزی پایدار؛ روشهای نوین و سنتی کشاورزی، مدیریت منابع و افزایش بهرهوری با حفظ محیطزیست تحلیل شدهاند. مسکن و زیرساخت؛ اهمیت مسکن مقرونبهصرفه و پایدار بهرهگیری از معماری بومی و فناوریهای جدید در ساختوساز روستایی مطرح شده است. انرژی، آب، فاضلاب و پسماند؛ راهکارهای تأمین انرژی پاک، مدیریت منابع آب، تصفیهی فاضلاب و بازیافت پسماندها با هدف ارتقای سلامت و پایداری محیطی ارائه شدهاند. حملونقل و سلامت؛ نقش زیرساختهای حملونقل و خدمات بهداشتی در بهبود کیفیت زندگی روستاییان بررسی شده است. محیطزیست و حکمرانی؛ اهمیت حفاظت از منابع طبیعی، مشارکت مدنی و ساختارهای حکمرانی هوشمند برای توسعهی پایدار روستاها مورد بحث قرار گرفته است. در سراسر کتاب تأکید بر مشارکت فعال جوامع محلی، تلفیق دانش بومی و نوآوری و توجه به تفاوتهای فرهنگی و جغرافیایی هر منطقه دیده میشود.