کتاب راهنمای آموزش تکنیک های بهبودیابی

«راهنمای آموزش تکنیک‌های بهبودیابی» نوشته‌ی پاتریک اسمیت و همکارانش، از جمله آتله دی‌رگروف و ویلیام یول ترجمه‌ی فارسی دستورالعملی است که بنیاد «کودکان و جنگ» منتشر کرده است؛ بنیادی که پس از تجربه‌ی جنگ داخلی یوگسلاوی سابق در میانه‌ی دهه‌ی ۱۹۹۰ شکل گرفت و برنامه‌ی بهبودیابی هم در همان سال‌ها پدید آمد. این کتاب راهنمایی اجرایی در حوزه‌ی روان‌شناسی تروما است که مخاطب اصلی‌اش کسانی‌اند که قرار است جلسه‌ها را با کودکان و نوجوانان برگزار کنند.
مبنای نظری برنامه، درمان شناختی‌رفتاری متمرکز بر تروما (TF-CBT) است، اما نویسندگان آن را به شکلی ساختاریافته و مقیاس‌پذیر درآورده‌اند که افراد غیرمتخصص هم بتوانند اجرایش کنند. هسته‌ی برنامه یک دوره‌ی گروهی است: هفت جلسه برای کودکان و نوجوانان و دو جلسه برای مراقبان. جلسه‌ی اول به آشنایی اعضای گروه با یکدیگر اختصاص دارد و جلسه‌ی هفتم دیدار پیگیری است. جلسه‌های مراقبان بدون حضور بچه‌ها برگزار می‌شود؛ نخستین آن‌ها پیش از شروع جلسه‌های کودکان و دومی میان جلسه‌ی دوم و چهارم قرار می‌گیرد. در فاصله‌ی این نشست‌ها، گروه درباره‌ی واکنش‌های رایج پس از تجربه‌ی جنگ گفت‌وگو می‌کند، تصویرسازی «مکان امن» را تمرین می‌کند، با افکار مزاحم و فنون تصویرسازی ذهنی آشنا می‌شود و به آرام‌سازی و جمله‌های خودیاری برای مقابله می‌رسد.
این کتاب مجموعه‌ای از مهارت‌های شناخته‌شده‌ی روان‌شناختی را کنار هم می‌گذارد: روان‌آموزی، عادی‌سازی واکنش‌ها، کار روی خاطره از راه صحبت، نقاشی و نوشتن، تصویرسازی ذهنی، آرام‌سازی، بهداشت خواب، خودپایی و مواجهه‌ی تدریجی و فعال‌سازی رفتاری. بیش‌انگیختگی بدن با تکنیک‌های تثبیت و آرام‌سازی مدیریت می‌شود و رفتارهای اجتنابی با سلسله‌مراتب اضطراب و خشم، گام‌به‌گام کم‌رنگ‌تر می‌شوند. هدف کلی این است که کودک روش‌هایی را بیاموزد که خودش بتواند به‌کار ببندد و در برابر نشانه‌های تروما احساس کنترل و خودکارآمدی بیشتری پیدا کند.
برنامه برای کودکان و نوجوانان ۸ تا ۱۸ ساله طراحی شده و در محیط‌های گوناگون به‌کار رفته است: از مناطق جنگ‌زده و بلایای بزرگ مانند زلزله تا مدرسه‌های فلسطین و سوئد، و پژوهش‌هایی هم درباره‌ی اجرای آن انجام شده است. بنیاد «کودکان و جنگ» توصیه می‌کند اجراکنندگان پیش از استفاده از راهنما آموزش ببینند.