کتاب گربه‌ ای به نام می

«گربه‌ای به نام می» نوشته‌ی مایومی اینابا، نویسنده و شاعر ژاپنی، خاطره‌ای بلند و شخصی از بیست سال زندگی مشترک او با گربه‌اش «می» است. کتاب در سال ۱۹۹۹ به زبان ژاپنی منتشر شد و بعدها با ترجمه‌ی جینی تپلی تاکه‌موری به انگلیسی راه یافت. ماجرا از تابستان ۱۹۷۷ شروع می‌شود؛ اینابا کنار رودخانه‌ی تاماگاوا در توکیو صدای ضعیفی می‌شنود و بچه‌گربه‌ای را پیدا می‌کند که میان حصاری گیر افتاده. همان لحظه‌ی ساده و کوچک، سرآغاز رابطه‌ای می‌شود که تا نزدیک بیست سال ادامه پیدا می‌کند.
اینابا از «می» به‌عنوان نقطه‌ی ثابتی استفاده کرده تا تغییرات زندگی‌اش را روایت کند. او در همین سال‌ها خانه عوض می‌کند، با دشواری پیدا کردن جایی که اجازه‌ی نگهداری حیوان بدهد دست‌وپنجه نرم می‌کند و کم‌کم از همسرش فاصله می‌گیرد تا جایی که تصمیم می‌گیرد به‌جای دنبال کردن او در توکیو بماند و مسیر مستقل خودش را برود. گربه در این میان صرفا همراهی مهربان نیست؛ حضورش با تصمیم‌های بزرگ زندگی اینابا گره خورده، همان لحظاتی که آدم باید انتخاب کند دنباله‌رو باشد یا زندگی خودش را بسازد. نکته‌ی جالب این است که «می» شخصیتی مستقل و گاه لجوج دارد؛ همیشه هم آن‌طور که صاحبش می‌خواهد رفتار نمی‌کند و همین موضوع باعث می‌شود رابطه‌ی این دو، به‌جای تصویری ساده و عاطفی، چیزی واقعی‌تر و پیچیده‌تر به نظر برسد.
اینابا مراقبت روزانه از گربه‌ای رو به افول را شرح می‌دهد؛ کاری که هر کسی تجربه‌اش کرده باشد، می‌داند چقدر می‌تواند خسته‌کننده و در عین حال پر از دلبستگی باشد. سبک نوشتاری اینابا آرام و بی‌شتاب است؛ به‌جای تکیه بر اتفاقات بزرگ، روی جزئیات روزمره مکث می‌کند و همین ویژگی لحن کتاب را نزدیک به ادبیات معاصر ژاپن نگه می‌دارد.
«گربه‌ای به نام می» را می‌شود کتابی درباره‌ی یک گربه خواند، اما در واقع بیشتر گزارشی صادقانه از تنهایی، استقلال، و شکل گرفتن یک زندگی نویسندگی در کنار موجودی است که هیچ‌وقت با کلمات حرف نمی‌زند. برای خواننده‌ای که پیش‌تر با ادبیات ژاپنی یا خاطره‌نویسی‌های شخصی آشنا بوده، این کتاب چیز چندان غریبی به نظر نمی‌رسد؛ اما برای کسی که تجربه‌ی داشتن یک همراه غیرانسانی را از سر گذرانده، شاید بخش‌هایی از آن آشناتر از حد انتظار باشد.