کتاب کارگر فیلسوف

«کارگر فیلسوف؛ خاطرات شفاهی پرویز بابایی» حاصل بیش از پنجاه ساعت گفت‌وگوی یعقوب خزائی با پرویز بابایی در سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ است. (پرویز بابایی در فروردین 1403 در۹۲ سالگی درگذشت). این گفت‌وگوها خاطرات، تجربه‌ها و تأملات بابایی درباره‌ی حزب توده، نهضت ملی شدن نفت، گروه جریان، زندان‌های عصر پهلوی، اصلاحات ارضی و فضای فرهنگی ایران را روایت می‌کند.
پرویز بابایی در سال ۱۳۱۱ در محله‌ی گلوبندک تهران متولد شد. به علت فوت پدر هنوز دوره ابتدایی را تمام نکرده بود که به خاطر فوت پدر در چاپخانه‌ای مشغول به کار شد، چاپخانه‌ای که متعلق به یکی از اقوام مادرش بود. کار در چاپخانه او را به مطالعه‌ی مطبوعات و کتاب علاقه‌مند کرد. به دلیل فعالیت‌های سندیکایی و سیاسی او دوبار پیش از ۲۸ مرداد ۱۳۲۳ و سه بار پس از ۲۸ مرداد بازداشت شد که آخرین بار آن از سال ۵۰ تا ۵۲ بود. در جریان آن سال‌ها علاوه بر خودآموزی مداوم نزد اساتید مختلف اصول مقدماتی اقتصاد، سیاست، تاریخ و فلسفه را آموخت و زبان انگلیسی را نیز طی آن سال‌ها و سپس با سه سال تحصیل در کلاس‌های زبان شورای فرنگی بریتانیا فرا گرفت. پرویز بابایی نزدیک ۲۰ جلد کتاب ترجمه و تالیف کرده است.که از آن میان می‌توان از تاریخ عرب در قرون جدید، لودیگ فوئر باخ و ایدئولوژی آلمانی کانت و فلسفه معاصر، فلسفه تجربه‌گرا، از سقراط تا سارتر، فرهنگ اصطلاحات فلسفه و مکتب‌های فلسفی از دوران باستان تا امروز نام برد. او درباره‌ی تاریخ معاصر نیز مقالات و نقدهایی نوشته است. حوزه‌های آثار وی تاریخ فلسفه، ادبیات علوم اجتماعی و سیاست است.
پرویز بابایی درباره‌ی دوران کودکی خودش می‌گوید: «به‌هر‌حال، مادرم از پدرم جدا شده بود و ما دیگر پیش مادربزرگم زندگی می‌کردیم. مادرم چون خودش سواد داشت، برای من کتاب می‌خواند. یادم می‌آید زیر کرسی، «امیرارسلان» و «اسکندرنامه» می‌خواند. در ماه رمضان مادربزرگ قرآن می‌خواند. مادربزرگ و مادرم هر سال ماه رمضان قرآن را ختم می‌کردند. من به یاد دارم که گاهی از خواب پا می‌شدم به آن‌ها نگاه می‌کردم. مادرم وقتی قدری بزرگ‌تر شده بودم، به من گفت که ما سال‌ها قبل از تولدت با مادربزرگ در محله‌ی دیگری زندگی می‌کردیم؛ یک منزل بزرگ، و مادربزرگ زن تاجری سرشناس بود به نام حاج‌محمدکاظم ماهوتچی. بعدا منزل‌شان را هم به من نشان داد؛ خانه‌ای بزرگ، با سردابی که کنیز منزل امور خانه را رتق و فتق می‌کرد. پدربزرگ کنیز را از مکه آورده بود.
«کارگر فیلسوف» تنها یک زندگی‌نامه یا خاطرات شفاهی نیست؛ روایتی از تاریخ معاصر ایران است و برای علاقمندان به تاریخ معاصر کتابی خواندنی و جذاب است.