کتاب هفت کشور

«هفت کشور» هفت داستان کوتاه از نویسندگان بزرگی مانند لئو تولستوی، آنتوان چخوف، آناتول فرانس، آلفونس دوده، برنارد دو سن پیر و ویلیام سن. مارو است که محمدعلی جمالزاده آن‌ها را ترجمه کرده است. مترجم در ابتدای هر داستان‌، شرحی مختصر درباره‌ی نویسنده‌ی داستان نیز آورده است.
محمدعلی جمالزاده را همراه با صادق هدایت و بزرگ علوی سه بنیانگذار اصلی ادبیات داستانی معاصر فارسی می‌دانند. داستان کوتاه «فارسی شکر است» را که در کتاب «یکی بود یکی نبود» چاپ شده، عموما به عنوان نخستین داستان کوتاه فارسی به شیوه غربی می‌دانند. این داستان نقطه عطفی در ادبیات ایران است. مقدمه‌ی جمالزاده بر این کتاب سند ادبی مهم و در واقع بیانیه‌ی نثر معاصر فارسی است. در این مقدمه او تاکید می‌کند که کاربرد ادبیات مدرن نخست بازتاب فرهنگ عامه و سپس انعکاس مسائل و واقعیت‌های اجتماعی است. او در نوشته‌هایش از واژگان، تعابیر و اصلاحات عامیانه و ظرفیت‌های زبان محاوره بهره می‌گیرد و عناصر فرهنگ عامه را در بطن و متن آثارش وارد می‌کند؛ نوشته‌های او مملوء از ضرب‌المثل‌ها، تعابیر و ترکیب‌های فارسی و عربی است که شاید در بسیاری از مواقع برای ما ناآشنا باشند، اما بافت زبان او ساده است و چندان در بند صرف و نحو و آرایش‌های صوری نیست.
جمالزاده در کتاب «هفت کشور» علاوه بر «دیباچه» در ابتدای کتاب، نوشته‌ای با عنوان «مطالبی در باب فن ترجمه» نیز آورده است که در آن نظراتش را درباره‌ی ترجمه‌ی داستان‌های خارجی به زبان فارسی بیان می‌کند. «راز حقیقت از آناتول فرانس»، «یک نفر آدم چقدر خاک لازم دارد نوشته‌ی لئو تولستوی»، «قصه‌ی رجبعلی از آناتول فرانس»، «قهوه‌ی خانه‌ی شهر سورات نوشته‌ی برنارد دو سن پیر»، «زندانی اثر ویلیام سن. مارو»، «آکل و ماکول از آنتون چخوف» و «آخرین درس از آلفونس دوده» عناوین این هفت داستان هستند.
«راز حقیقت» داستان اول کتاب، در واقع فصل آخر رمان «سرنوشت پرمصیبت انسانی» نوشته‌ی«آناتول فرانس» نویسنده و شاعر فرانسوی و داستان زندگی یک کشیش ایتالیایی به نام «فرا جیووانی» است. «اخی یوحنا»، در زبان عربی، معادل نام فرا جیووانی است. نامی که جمالزاده در ادامه‌ی قصه، از آن، به جای نام ایتالیایی استفاده می‌کند. اخی یوحنا، از اعضای سلسله کشیش‌های «فرانسیسکانی» است و در یکی از صومعه‌های شهر ویترب ایتالیا، زندگی می‌کند. ساده‌زیستی و فقر مطلق، و تهیه‌ی خوراک و پوشاک از طریق گدایی، جزو اصول اصلی و جداناشدنی آیین فرانسیسکانی است. اخی یوحنا، برخلاف سایر هم‌کیشان و اطرافیان خود در صومعه، به شدت به اصول و آیین فرانسیسکانی پایبند است و هیچ‌گاه از آن‌ تخطی نمی‌کند. همین امر نیز او را با مشکلاتی مواجه و حکایتی خواندنی خلق می‌کند.
«هفت کشور» برای علاقمندان به زبان و نثر جمالزاده و آشنایی با زبان ترجمه‌ی او کتابی خواندنی و جذاب است که برای منتقدان و پژوهشگران ادبی نیز می‌تواند محل بحث و بررسی باشد.