کتاب فیض الدموع

کتاب «فیض الدموع» نوشته محمدابراهیم نواب تهرانی (بدایع‌نگار) یکی از مقاتل (شرح واقعه کربلا) مشهور به زبان فارسی است که در دوران قاجار تألیف شده است.این کتاب شرح زندگانی و شهادت امام حسین (ع) و واقعه عاشورا را روایت می‌کند. داستان آن با تولد امام حسین (ع) و ذکر فضایل ایشان آغاز شده و با مرگ معاویه و سلطنت یزید ادامه می‌یابد. کتاب شامل مقتل مسلم بن عقیل، دیگر شهدای کربلا، غارت خیام امام، اسارت خاندان او در کوفه و شام و خطبه‌های حضرت زینب (س) و امام سجاد (ع) در مجلس یزید است .بدایع‌نگار انگیزه خود را از نوشتن این کتاب، فراهم کردن متنی موثق، صحیح و به فارسی شیوا و بلیغ برای عموم مردم عنوان کرده است. او از روایت‌های نادرست و نثرهای ضعیف رایج در آن زمان انتقاد داشت و می‌خواست مقتلی بنگارد که هم خالی از نقایص باشد و هم شامل نثری فصیح و صناعات ادبی .بیشترین بهره نویسنده از کتاب «لهوف» سید بن طاووس بوده است، تا جایی که برخی فهرست‌نویسان اشتباها «فیض الدموع» را ترجمه لهوف دانسته‌اند . از دیگر منابع او می‌توان به بحارالانوار، مناقب ابن شهرآشوب، مقاتل الطالبیین ابوالفرج اصفهانی و مقتل ابومخنف اشاره کرد .نثر این کتاب مرسل ساده و در برخی عبارات مسجع ساده است. از ویژگی‌های آن می‌توان به روانی و سلاست کلام، استواری عبارات، حسن تألیف و تناسب کلمات اشاره کرد. در نثر او تکلّف و تصنعی دیده نمی‌شود و کلمات نامأنوس جایگاهی ندارند . به همین دلیل، برخی سبک آن را یادآور نثر فارسی قرن چهارم و پنجم هجری دانسته‌اند . این کتاب یک متن ادبی فاخر و اثری حماسی و مستند به اسناد معتبر تاریخی به شمار می‌رود .