کتاب دین و جامعه

طرح الهیات اجتماعی افزون بر ایجاد زمینه شناخت بهتر نظریات جامعه شناختی، می تواند برای نظریه پردازی در علوم اجتماعی- انسانی با تکیه بر علومی نظیر فقه، اخلاق، تفسیر، عرفان و کلام اسلامی راه جدیدی را بگشاید. سیدموسی صدر و سید محمد حسینی بهشتی دو تن از برجسته ترین افراد در این زمینه هستند که با هوش سرشار، استعداد و فهم عمیق، سخت کوشی و پشتکار؛ مطالعات عمیق و تحصیل دقیق علوم و معارف اسلامی را با آشنایی با دنیای جدید و معارف دیگر مکاتب و مذاهب قرین ساختند. دانش آنان آمیخته ای از فنون مختلفه معقول، از فلسفه و کلام تا عرفان، فقه و حدیث بوده تا جایی که در میان صاحبنظران به حد کمال می رسید. تاریخ گذشته را واکاوی کرده و نیاز امروز را خوب می شناختند. هر دو معلمانی آگاه و موفق بودند و چه در مدارس و حوزه های علمیه و چه در مقام تبلیغ اسلام و تشیع در ایران، لبنان و اروپا توفیقات شایانی یافته و خدمات ارزشمندی ارائه نمودند. مطالعه و بررسی آراء و آثار موسی صدر و بهشتی به نحو مقایسه ای و تطبیقی، می تواند ما را در روشن تر شدن موضوع الهیات اجتماعی اسلامی یاری رساند. فصل اول کتاب دین و جامعه در برگیرنده کلیات است و فصول بعدی به طور مفصل به نقش و جایگاه انسان، جامعه و دین از نظر این دو پرداخته شده است. از دیگر نکات قابل توجه و دارای اهمیت این کتاب، تقدم معرفت شناختی نقش و جایگاه انسان و جامعه نسبت به دین است. هر دو عالم دینی مذکور برای انسان و به تبع آن جامعه چنان نقش قابل ملاحظه و ارزشمندی قائل هستند که تا شناسایی و اذعانی بر اهمیت انسان و جامعه صورت نگیرد، هرگز نوبت به نقش دین نخواهد رسید.