کتاب رنگ های دیگر

«رنگ‌های دیگر» مجموعه‌ای‌ست از مقالات، یادداشت‌ها، گفت‌وگوها و تأملات شخصی اورهان پاموک، نویسنده‌ی برجسته‌ی ترک و برنده‌ی جایزه‌ی نوبل ادبیات. این کتاب مجموعه‌ای از قطعات مستقل و طرح‌هایی در وصف حالات ذهنی راوی در مواجهه با پدیده‌های گوناگون است.
پاموک در این کتاب، با صداقت، از دغدغه‌های ذهنی‌اش پرده برمی‌دارد؛ از این‌که چرا می‌نویسد، چگونه می‌نویسد، چه چیزهایی الهام‌بخش او هستند، و چگونه جهان را از دریچه‌ی ادبیات می‌بیند. این کتاب، پلی‌ست میان زندگی شخصی و جهان فکری نویسنده. پاموک با لحنی صمیمی، روایت‌گر صحنه‌های روزمره‌ی کوچکی است که آدمی را غرق معمای هستی می‌کند و به او مجالی برای تاملی دوباره می‌بخشد. او در«رنگ‌های دیگر» ترکیه، به ویژه استانبل، را به جهان گره می‌زند. گاه امدادگری است در زلزله، گاه کودکی است حیران در ژنو، گاه خبرنگار است، گاه رمان‌نویس، گاه روشنفکر و گاه درمانده‌ای در میان آشفتگی‌های خانواده.
پاموک از خانواده و علاقه‌اش به نقاشی و نوشتن می‌گوید و بعد با رهنمودهایی جادویی درباره‌ی نوشتن سراغ کتاب‌ها و نویسندگان مورد علاقه‌اش می‌رود و بعد از سیاست و هزارتوی آن می‌نویسد و در نهایت با فراستی نایاب به سراغ چند تصویر و نوشته و شهر دوست‌داشتنی می‌رود. او در فصل نخست کتاب با عنوان «نویسنده‌ی مستتر» ما را به اتاقی می‌برد که در آن رویا می‌بافد: «در مواقعی که دور از خانه‌ام و هیچ‌جوری نمی‌توانم به اتاقم برگردم و به خلوتش پناه ببرم، تنها تسلی خاطر من چرت نیم‌روز است. پس بله، این‌جا تشنگی در واقع برای ادبیات نیست، برای اتاقی است که در آن بتوانم با افکارم تنها باشم.»
پاموک به کتاب و استانبول عشق می‌ورزد و خود در مقدمه‌ی کتاب می‌گوید: «صحبت از استانبول، از کتاب‌های مورد علاقه‌ام، از نویسندگان بزرگ و نقاشی برای من همیشه بهانه‌ای برای سخن گفتن از زندگی بوده.» پاموک مثل «مارسل پروست»، دهه‌هایی از زندگی‌اش را، همان طور که خودش این روزها را 15300 روز می‌داند، در اتاقی در شهر محل تولد محبوبش گذرانده و با کتاب‌ها و افکارش تنها بوده است. اما پنجره‌ی اتاق او همیشه باز است تا منظره ساندویچ‌فروش‌های دوره‌گرد در خیابان و مردی که در قهوه‌خانه نشسته را ببیند. «در چنین اتاقی می‌توانم رویاهای زیبایی ببافم درباره‌ی همان مکان‌های پرازدحام، همان دور هم ‌جمع‌شدن‌های خانوادگی، تجدید دیدارهای مدرسه‌ای، ضیافت‌های شام، و درباره‌ی همه‌ی کسانی که آن‌جا حاضر هستند. برای خوب نوشتن، من اول باید از شدت ملال بی‌هوش‌وحواس بشوم، و برای بی‌هوش‌وحواس شدن از شدت ملال باید وارد زندگی بشوم.»
پاموک مثل دنیای داستایوسکی، که به آن باور دارد، در این اثر در حال شدن است. دنیایی مملو از تناقضات اعتقادی و فلسفی، دنیایی چند صدایی که پاموک دوست دارد صدای همه در آن شنیده شود. دنیایی که شرق و غرب در آن در تقابل با هم نیستند. دنیایی که درها در آن باز هستند و کسی نمی‌تواند آن‌ها را ببندد. او عاشق کاغذ و قلم و جوهر و تنهایی و کتاب است: عاشق ادبیات، عاشق رمان.
«رنگ‌های دیگر» برای علاقمندان به پاموک و علاقمندان به نویسندگی کتابی الهام‌بخش و راهگشاست.