کتاب 57 درس برای تقویت حافظه

«۵۷ درس برای تقویت حافظه» اثری کاربردی در قلمرو روان‌شناسی یادگیری، بهداشت ذهن و مهارت‌های شناختی به اهتمام عبدالکریم قریب است که به بررسی سازوکارهای حافظه و ارائه شیوه‌های علمی برای گسترش ظرفیت‌های ذهنی انسان می‌پردازد. نویسنده بر این باور پاسکال تکیه می‌زند که حافظه شالوده بنیادین تمامی کارکردهای فکری بشر است و بدون سامان‌بخشی به آن، فرایند تفکر، قضاوت و پیشرفت فردی و اجتماعی عقیم می‌ماند. اثر حاضر بر پایه پژوهش‌های تجربی دانشمندان و یافته‌های روان‌شناختی استوار شده و مرز روشنی با ادعاهای اغراق‌آمیز موسسات تبلیغاتی تجاری ترسیم می‌کند؛ کتاب بر این اصل علمی پای می‌فشارد که حافظه استعدادی ایستا و مقدر نیست، بلکه نیرویی زیستی و شکل‌پذیر به شمار می‌رود که از رهگذر تمرین‌های پیوسته و نظم فکری می‌توان آن را ورزیده ساخت.
مولف دوره آموزشی خود را در قالب پنجاه‌وهفت درس برای مطالعه روزانه پانزده دقیقه طی ده هفته طرح‌ریزی کرده تا مخاطب بتواند بدون فشار روانی، عادت‌های تازه‌ای برای ادراک و ثبت اطلاعات در مغز پدید آورد. ساختار فکری این کتاب در شش بخش سامان یافته است؛ بخش نخست به قواعد بهداشتی مغز و راه‌های پرورش تمرکز پایدار اختصاص دارد تا ذهن از پراکندگی و هجوم افکار ناخواسته پیراسته گردد. در بخش دوم، اصول علمی دریافت، مشاهده موثر و روش‌های ثبت دقیق خاطرات بررسی می‌شود، چراکه انسان تنها داده‌هایی را بازیابی می‌کند که نخست با دقت و آگاهی در ذهن کاشته باشد. بخش سوم به کاربردهای انضمامی حافظه در زندگی روزمره می‌پردازد و فنون به‌خاطرسپاری نام‌ها، چهره‌ها، مسیرها، قرارهای کاری و ترانه‌ها را آموزش می‌دهد. در بخش چهارم، کتاب بر شیوه خواندن انتقادی و مطالعات فکری تمرکز می‌کند؛ رویکردی که نشان می‌دهد تسلط بر چکیده‌ای دقیق و مانا، از انباشت سطحی ده‌ها صفحه بی‌حاصل‌تر ارزش بیشتری دارد. در این بخش، تکنیک‌های یادگیری زبان‌های خارجی، علوم پایه، ادبیات و کاهش فرسودگی ذهنی هنگام مطالعه تبیین می‌گردد. بخش پنجم به تسلط بر ارقام، سال‌های تاریخ و نشانه‌های انتزاعی اختصاص یافته و در نهایت بخش ششم، متدولوژی ثبت مطالب طولانی، فهرست شاعران و ساختار سخنرانی‌ها را در حافظه درازمدت بازگو می‌نماید.
قریب با زبانی روشن، همه اقشار جامعه از دانشجویان و پزشکان تا روزنامه‌نگاران، مدیران و معلمان را مخاطب قرار می‌دهد و یادآور می‌شود که افزایش سن هرگز سدی در برابر شکوفایی ذهن نیست. در نهایت کتاب «۵۷ درس برای تقویت حافظه» متنی نظام‌مند، واقع‌بینانه و انگیزه‌بخش است که با ارائه ابزارهای عینی و سنجش‌پذیر، خواننده را به مدیریت هوشمندانه زمان و آزادسازی توانمندی‌های نهفته تفکر فرامی‌خواند.