کتاب درس نامه ی روان شناسی پزشکی
نویسنده:
مارتا چابایی
معرفی کتاب درس نامه ی روان شناسی پزشکی
وقتی بیمار میشویم، بدنمان دچار تغییر میشود؛ اما درست در همان لحظه، در ذهن و جهان روابطمان هم اتفاقهای متعددی میافتد. مارتا چابایی و پیتر مولنار در کتاب «درسنامهی روانشناسی پزشکی: سلامت، بیماری و مراقبت» همین موضوع را مورد بحث قرار دادهاند. چابایی که سالها در حوزه بازنمایی بدن، رویکردهای روانکاوانه و رفتارهای مرتبط با سلامت پژوهش کرده، در این کتاب نمیخواهد یک تئوری محض روانشناسی تحویل دانشجو بدهد. تمرکز اصلی اثر بر موقعیتهای واقعی، ملموس و چالشبرانگیزی است که فرد در مسیر مواجهه با بیماری، از بروز نخستین نشانه تا ورود به کلینیک و بستری شدن تجربه میکند. در واقع کتاب درسنامهی روانشناسی پزشکی مارتا چابایی پاسخ به این سوال کلیدی است که وقتی سلامتی رخت برمیبندد، چه فرایندهای روانی و اجتماعی در فرد بیدار میشوند و این متغیرها چگونه مسیر درمان را تغییر میدهند؟
یکی از نقاط قوت کتاب، تفکیک دقیق میان اختلال فیزیولوژیک و تجربه زیسته بیمار است. در ادبیات پزشکی، بیماری صرفا یک کارکرد نادرست در بافتها یا ارگانهای بدن تعریف میشود، اما چابایی نشان میدهد که بیمار شدن یک رویداد انسانی تمامعیار است. فرد علائم جسمانی خود را بر اساس پسزمینههای روانی، باورها و فرهنگش تفسیر میکند، با نقش جدیدی به نام «بیمار» دستوپنجه نرم میکند و دچار استرسهای عمیقی میشود که خود میتوانند کارکرد سیستم ایمنی یا قلب و عروق را مختل کنند. اینجاست که رویکرد زیستی، روانی و اجتماعی معنا پیدا میکند؛ الگویی که ثابت میکند ذهن، بدن و محیط اجتماعی در یک شبکه درهمتنیده کار میکنند. همچنین کتاب به مباحث روانتنی یا سوماتیک هم پرداخته و توضیح داده چطور تعارضهای روانی حلنشده خودشان را در قالب دردهای جسمی بیعلت نشان میدهند و چطور استرس مزمن مسیر سازگاری با بیماریهای سخت را دشوارتر میکند.
در کنار تحلیل دنیای درونی بیمار، بخش قابلتوجهی از این درسنامه به تحلیل رفتار حرفهای و رابطهی پزشک و بیمار اختصاص دارد. ارتباط در محیطهای درمانی یک تعارف اخلاقی یا مهارتی جانبی نیست، بلکه متغیری تعیینکننده در روند بهبود است. نحوه انتقال اخبار ناگوار، میزان همدلی کادر درمان و ایجاد حس اعتماد، بهطور مستقیم روی میزان پذیرش دستورات دارویی و امید بیمار اثر میگذارد.
چابایی و مولنار درمان را یک مسیر دوطرفه میدانند که در آن خود پزشک و کیفیت رابطهاش با مراجعهکننده بخشی از مادهی دارویی شفابخش به حساب میآید. این کتاب حتی از خود کادر درمان هم غافل نمیشود و با بررسی فشار کاری بالینی، استرسهای مزمن، مواجهه مدام با رنج انسانها و خطر فرسودگی شغلی، راهکارهای خودکاهی و حمایت روانی را برای درمانگران تشریح میکند تا نشان دهد مراقبت از درمانگر، شرط لازم برای مراقبت از بیمار است.
از بررسی تاریخچه نگاه انسان به بیماری از دوران باستان تا امروزیترین چالشهای بالینی، کتاب «درسنامهی روانشناسی پزشکی» یک نقشه راه دقیق برای درک پیچیدگیهای رفتار انسان در شرایط بحران جسمی ارائه میدهد. سرفصلهای کتاب، مباحثی مثل روانشناسی بیماران بستری، چالشهای دوران کارورزی پزشکی، نحوه مواجهه با بیماریهای مزمن و ازکارافتادگی، مکانیزمهای مقابله با استرس و نقش حمایتی خانواده و جامعه را به تفصیل پوشش میدهند. این اثر برای هر روانشناس، مددکار یا درمانگری است که میخواهد بفهمد پشت هر نشانه جسمانی، انسانی با تمام افکار، ترسها و امیدهایش نشسته است؛ انسانی که برای درمان، به چیزی بیشتر از نسخههای دارویی نیاز دارد.
یکی از نقاط قوت کتاب، تفکیک دقیق میان اختلال فیزیولوژیک و تجربه زیسته بیمار است. در ادبیات پزشکی، بیماری صرفا یک کارکرد نادرست در بافتها یا ارگانهای بدن تعریف میشود، اما چابایی نشان میدهد که بیمار شدن یک رویداد انسانی تمامعیار است. فرد علائم جسمانی خود را بر اساس پسزمینههای روانی، باورها و فرهنگش تفسیر میکند، با نقش جدیدی به نام «بیمار» دستوپنجه نرم میکند و دچار استرسهای عمیقی میشود که خود میتوانند کارکرد سیستم ایمنی یا قلب و عروق را مختل کنند. اینجاست که رویکرد زیستی، روانی و اجتماعی معنا پیدا میکند؛ الگویی که ثابت میکند ذهن، بدن و محیط اجتماعی در یک شبکه درهمتنیده کار میکنند. همچنین کتاب به مباحث روانتنی یا سوماتیک هم پرداخته و توضیح داده چطور تعارضهای روانی حلنشده خودشان را در قالب دردهای جسمی بیعلت نشان میدهند و چطور استرس مزمن مسیر سازگاری با بیماریهای سخت را دشوارتر میکند.
در کنار تحلیل دنیای درونی بیمار، بخش قابلتوجهی از این درسنامه به تحلیل رفتار حرفهای و رابطهی پزشک و بیمار اختصاص دارد. ارتباط در محیطهای درمانی یک تعارف اخلاقی یا مهارتی جانبی نیست، بلکه متغیری تعیینکننده در روند بهبود است. نحوه انتقال اخبار ناگوار، میزان همدلی کادر درمان و ایجاد حس اعتماد، بهطور مستقیم روی میزان پذیرش دستورات دارویی و امید بیمار اثر میگذارد.
چابایی و مولنار درمان را یک مسیر دوطرفه میدانند که در آن خود پزشک و کیفیت رابطهاش با مراجعهکننده بخشی از مادهی دارویی شفابخش به حساب میآید. این کتاب حتی از خود کادر درمان هم غافل نمیشود و با بررسی فشار کاری بالینی، استرسهای مزمن، مواجهه مدام با رنج انسانها و خطر فرسودگی شغلی، راهکارهای خودکاهی و حمایت روانی را برای درمانگران تشریح میکند تا نشان دهد مراقبت از درمانگر، شرط لازم برای مراقبت از بیمار است.
از بررسی تاریخچه نگاه انسان به بیماری از دوران باستان تا امروزیترین چالشهای بالینی، کتاب «درسنامهی روانشناسی پزشکی» یک نقشه راه دقیق برای درک پیچیدگیهای رفتار انسان در شرایط بحران جسمی ارائه میدهد. سرفصلهای کتاب، مباحثی مثل روانشناسی بیماران بستری، چالشهای دوران کارورزی پزشکی، نحوه مواجهه با بیماریهای مزمن و ازکارافتادگی، مکانیزمهای مقابله با استرس و نقش حمایتی خانواده و جامعه را به تفصیل پوشش میدهند. این اثر برای هر روانشناس، مددکار یا درمانگری است که میخواهد بفهمد پشت هر نشانه جسمانی، انسانی با تمام افکار، ترسها و امیدهایش نشسته است؛ انسانی که برای درمان، به چیزی بیشتر از نسخههای دارویی نیاز دارد.
درباره مارتا چابایی
مارتا چابایی (Márta Csabai) (13 آوریل 1963 -) روانشناس، رئیس گروه انستیتوی روانشناسی دانشگاه سگد، رئیس آموزش حرفه ای روانشناسی کاربردی سلامت و بنیانگذار بنیاد شفا برای زنان می باشد. وی ناظر چندین دانشکده دکتری است. تخصص وی روانشناسی شخصیت، روانشناسی سلامت، روانشناسی پزشکی است.
دسته بندی های کتاب درس نامه ی روان شناسی پزشکی
کتاب های مرتبط با درس نامه ی روان شناسی پزشکی
اولین نفری باشید که نظر خود را درباره "کتاب درس نامه ی روان شناسی پزشکی" ثبت میکند