کتاب 7 گونه سینما 1

«هفت گونه سینما1» نوشته‌ی علیرضا کاوه جلد اول از مجموعه کتاب‌هایی درباره‌ی ژانرهای سینمایی است. در جلد اول به تحلیل و بررسی هفت ژانر اصلی سینما پرداخته شده و با رویکردی تحلیلی، ویژگی‌ها و مرزهای هر ژانر مشخص شده است.
نویسنده به سراغ هفت ژانر پرنفوذ و شناخته‌شده‌ی سینمایی یعنی جنایی، کمدی، دراما، وحشت، وسترن، فانتزی و موزیکال رفته و آن‌ها را از منظر لحن، ساختار و کارکرد در تاریخ سینما بررسی کرده است. علیرضا کاوه در نظریه‌ خود ژانرهای سینمایی را از مسیر سامانه‌ دریافت دیداری انسانی به هفت رنگ رنگین‌کمان تشبیه کرده است. چهار دسته گونه‌ی‌ هفت‌تایی در این نظریه همچون چهار فصل سال تقسیم شده‌اند. بر این اساس، هفت گونه را می‌توان در یک دسته قرار داد. اگر معیار چهار فصل را در نظر بگیریم، می‌توان به چهار دسته گونه معتقد بود. در این کتاب هفت گونه‌‌ی نخست بررسی شده‌اند. در کتاب ادعا شده که این‌ها گونه‌های اصلی هستند. در نظریه‌پردازی سینمایی این پرسش مطرح است که آیا می‌توان به گونه‌های اصلی اشاره کرد؟ برخی معتقدند که می‌توان کلیت سینما را در دو گونه‌ی‌ کمدی و دراما گنجاند و برخی جنایی را اضافه می‌کنند. بررسی‌های دیگری که در مورد گونه در فارسی وجود دارند این تقسیم‌بندی سینمایی را با معیارهای مختلفی انجام داده‌اند؛ برخی بر روند «تاریخی» یک ژانر سینمایی تمرکز کرده‌اند، برخی «موضوع» را در تکوین یک گونه بااهمیت تلقی کرده‌اند، برخی به «چرخه‌های» تولیدی و صنعتی محوریت داده‌اند، گروهی معتقدند که «معنا» معیار اصلی است و برخی «ساختار». اما نویسنده‌ی این کتاب «لحن» را معیار اصلی بررسی خود قرار داده است. لحن برآمده از دریافت انسانی است. در این کتاب ادعا شده که لحن سینمایی چیزی شبیه لحن در موسیقی است و در سینما هم لحن‌ها را می‌توان دسته‌بندی کرد. این دسته‌بندی همان گونه‌ها هستند. یعنی لحن شاد، خشن، جنایی، عاشقانه و... بخشی از لحن‌های سینما هستند. نویسنده معتقد است: «لحن‌ها سازوکاری از دریافت ما برای گذر زمان هستند. به این معنی که زمان در همه‌ موارد و برای همه‌ ما به‌ یکسان نمی‌گذرند. وقتی لحن شادی را انتخاب می‌کنید خود را در یک ضرب‌آهنگ گذر متنی قرار می‌دهید. این مشابه زمانی نیست که لحن وحشت را انتخاب می‌کنید. در واقع لحن‌ها به‌دربرگیری اثر هنری اشاره دارند. چه لحنی و چگونه ما را خطاب قرار می‌دهد؟ اگر این بیان را بپذیریم متوجه می‌شویم که این بحثی پدیدارشناسانه نیز هست.»
نویسنده با نگاهی تطبیقی و بین‌المللی تلاش می‌کند مرزهای هر ژانر را از دل نمونه‌های شاخص و جریان‌ساز سینمای جهان بیرون بکشد و درعین‌حال به تداخل و هم‌پوشانی گونه‌ها نیز توجه نشان ‌دهد.
«هفت گونه سینما 1» به علاقه‌مندان سینما کمک می‌کند تا فیلم‌ها را با نگاهی تحلیلی‌تر ببینند و تفاوت‌های ظریف میان ژانرها را بهتر درک کنند.