کتاب داریوش‌ بزرگ

«داریوش‌ کبیر» نوشته‌ی جیمی پولوس از مجموعه «رهبران دنیای باستان» است که به زندگی داریوش هخامنشی اول (شاه ایران) می‌پردازد.
داریوش در دنیای باستان، رهبری بی‌همتا محسوب می‌شود. او بزرگ‌ترین امپراتوری عالم را با درایت و سیاست کامل فرمان راند. سیاست او بر اساس تساهل و بردباری درباره‌ی مذاهب‌ دیگر، اصلاحات اقتصادی و وضع قوانین عادلانه استوار بود که بعدها سرمشق غرب شد. حکومت او در سال ۴۸۵ ق.م. پایان یافت.
داریوش یکم پسر ویشتاسپ، همسر آتوسا و داماد کوروش بزرگ، سومین پادشاه هخامنشی بود. او با کمک چند تن از بزرگان هفت خانواده‌ی اشرافی پارسی با کشتن گئومات مغ بر تخت نشست. پس از آن به فرونشاندن شورش‌های درون‌مرزی پرداخت. فرمانروایی شاهنشاهی را استحکام بخشید و سرزمین‌هایی چند به آن افزود. آغاز ساخت پارسه (تخت جمشید) در زمان پادشاهی او بود. از دیگر کارهای او حفر راه‌آبی بود که دریای سرخ را به رود نیل و از آن سو به دریای مدیترانه پیوند می‌داد. او ایران را به اوج قدرت و اقتدار رساند و بزرگ‌ترین پادشاه ایران باستان است، حتی باشکوه‌تر از کورش، به‌گونه‌ای که دشمنانش نیز از او به بزرگی یاد کرده‌اند.
این کتاب از ده فصل تشکیل شده است و مقدمه‌ای نیز به قلم آرتور. ام. شلزینگر دارد که عنوان آن دیباچه‌ای بر رهبری است. او معتقد است که رهبری نیروی محرکه‌ای است که تمدن ما را به پیشرفت واداشته است. رهبری تعامل عمومی با تاریخ است. «تاج و تخت ربوده شده»، «فلات ایران پیش از سلطنت داریوش»، «سرکوب شورشیان»، «زندگی در امپراطوری ایران»، «فرمانروایی داریوش»، «دین در امپراطوری ایران باستان»، «برنامه‌های سازندگی داریوش»، «هجوم سکاها»، »هجوم یونانیان» و «میراث داریوش» عناوین فصل‌های این کتاب هستند.
نویسنده در فصل اول درباره‌ی داریوش می‌نویسد: «آ‌ن‌چه داریوش را به رهبری فوق‌العاده تبدیل می‌کرد، خلاقیت و ثبات‌قدمش در مقام امپراتوری بود که فراتر از انتظارها حرکت می‌کرد و مرزهای پارس را در تمام جهات بزرگ‌تر می‌کرد. امپراطوری هخامنشی در طول سلطنت او به اوج خود رسید و این موضوع عمدتا به دلیل توانایی او در حکومت متفکرانه بود. افکار ترقی‌خواهانه‌ی او در مناطق شهری و دولتی برای متحد کردن مردم پارس ارائه می‌شد، ولی این مسیر آسانی نبود.» بازگرداندن امنیت در تمام نواحی شورش‌زده، ضرورت ایجاد یک سازمان سامان‌مند اداری را به داریوش الهام کرد و تجارب لازم را در اختیارش گذاشت. داریوش اهتمام فراوانی از خود برای ساماندهی تشکیلات داخلی کشور به خرج داد به طوری‌که نظام تشکیلاتی که او بنیان نهاد، مدت‌ها بعد با اندک تغییری، توسط سایر حکومت‌ها از جمله سلوکیه، ساسانیان و حتی اعراب دنبال شد.
«داریوش‌ کبیر» برای علاقمندان به تاریخ باستان و تمدن ایرانی بسیار خواندنی و جذاب و برای کسانی که اطلاعی از تاریخ ایران ندارند بسیار راهگشاست.