کتاب ایران در آستانه تغییر

«ایران در آستانه‌ی تغییر: از حمله افغان‌ها تا مشروطه» نوشته‌ی علی اصغر سیدآبادی جلد هشتم از مجموعه‌ی «داستان فکر ایرانی» و برای مخاطبان نوجوان است. این مجموعه‌ سفری به گذشته‌ی سرزمین پر رمز و راز ایران است که داستان فکر ایرانی را از دوران باستان تا عهد قاجار دربرمی‌گیرد. در این مجموعه تلاش شده تا گزارشی خواندنی از فراز و نشیب‌های اندیشه در ایران ارائه شود؛ از تجربه‌ها، خیال‌ها و اندیشه‌های نیاکان‌مان. این روایت‌ها گاه با تصویرهایی از دوره‌های مختلف تاریخی و یا نقش‌هایی درباره‌ی محورهای موضوعی کتاب‌ها زنده‌تر شده‌اند.
این کتاب به دوره‌ی تاریخی مهم و پرتلاطمی می‌پردازد یعنی از حمله‌ی افغان‌ها تا مشروطه. در این دوره چالش میان قدیم و جدید آغاز می‌شود، فلسفه‌ی قدیم و فلسفه‌ی جدید، مکتب خانه‌های قدیم و مدرسه‌های جدید، هنر قدیم و هنر جدید و ... بسیاری از این پدیده‌ها در دوره‌ی قاجار وارد ایران شدند: تاسیس دارالفنون و مدارس جدید، تاسیس روزنامه، ورود عکاسی و سینما و ... این کتاب از یایان دوره‌ی صفوی تا قبل از مشروطیت را دربرمی‌گیرد. سال‌هایی که با ورود پدیده‌ها و دانش‌های جدید به ایران، کشور ما در آستانه‌ی تغییراتی مهم قرار می‌گیرد.
چند ماه از محاصره‌ی اصفهان، پایتخت ایران ‌گذشته است، افغان‌ها گرداگرد شهر را محاصره کرده‌اند و قحطی در شهر بیداد می‌کند. انبارهای آذوقه ته کشیده و مردم برای سیر کردن شکم خود، گوشت شتر و قاطر و اسب و الاغ می‌خورند. در این محاصره کاری از شاه سلطان‌حسین برنمی‌آید، به همین دلیل وقتی شاهزاده طهماسب به جمع کردن قشون مشغول می‌شود، فردی به نام نادرقلی از قبیله‌ی افشار جمعیت بسیاری را فراهم کند و به کمک او می‌آید. کم‌کم مشخص می‌شود که او نه یک فرد عادی که نابغه‌ای نظامی است؛ او نادرشاه افشار است. نادر ایران را از دست دشمن نجات می‌دهد، اما حکومت گرفتن او با سوءاستفاده از قدرت، وحشی‌گری و قشون‌کشی‌های افراطی همراه است. پس از افشاریان، کریم‌خان زند به سلطنت می‌رسد و سلسله‌ی زندیه را برپا می‌کند؛ و پس از پادشاهان زند، قاجاریان به قدرت می‌رسند. این دوره‌های تاریخی پر از تحولات اعتقادی، فرهنگی و اقتصادی است که به موازات دگرگونی‌های اروپا و انقلاب صنعتی در ایران نیز رسوخ می‌کنند و باعث اتفاقات خوب و بد زیادی می‌شوند.
کتاب «ایران در آستانه تغییر» به تحولاتی می‌پردازد که از زمان حمله افغان‌ها شروع می‌شود و تا دوره انقلاب مشروطه ادامه پیدا می‌کند. «علی‌اصغر سیدآبادی» تلاش کرده پیشینه‌ی فکری و باورهای سنتی ایران را برای ایجاد شناخت بهتر نسبت به شرایط امروز، به تصویر بکشد. کتاب هشت فصل دارد؛ «روزهای آشوب»، «در آستانه‌ی تغییر»، «اصلاحات ایرانی»، «تقسیم قدرت میان دین و دولت»، «جزیره‌های جدید و جزیره‌های قدیم»، «مکتب‌خانه‌های قدیم و مدرسه‌های جدید»، «هوای تازه» و «هنر در اسارت دربار» عناوین این هشت فصل هستند.
«ایران در آستانه تغییر: از حمله افغان‌ها تا مشروطه» با ساختاری گزارشی و بر پایه منابع معتبر، به بررسی تاریخ ایران از دوره‌ی صفویان تا شکل‌گیری جنبش مشروطیت می‌پردازد و تحولات مهم تاریخی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی را با زبانی روان و قابل‌فهم برای نوجوانان و جوانان روایت می‌کند.