کتاب شکاف های اجتماعی

جوامع امروز بیش از هر زمان دیگری دوپاره و قطبی به نظر می‌رسند. گویی خطوط نامرئی از میان شهروندان گذشته و آن‌ها را در جبهه‌های مخالف قرار داده است؛ خطوطی که گاه در صندوق‌های رأی کشورهای غربی خود را نمایان می‌سازند و گاه در خاورمیانه به شکل درگیری‌های فرساینده قومی و مذهبی سر برمی‌آورند. کتاب «شکاف‌های اجتماعی: جامعه شناسی سیاسی» تلاشی است ارزشمند برای به تصویر کشیدن این گسست‌های بنیادین. این اثر با تکیه بر آرا و نظریه‌های پیپا نوریس، در کنار مجموعه‌ای از جستارهای موردی از اندیشمندان مختلف، نقشه‌ای جامع از نحوه اثرگذاری تفاوت‌های اجتماعی بر حیات سیاسی جوامع ترسیم می‌کند. بخش عمده‌ای از تئوری‌های این مجموعه در گفتارهای دوم و سوم متمرکز شده، جایی که پیپا نوریس به بازخوانی نظریه‌های کلاسیک جامعه‌شناسی سیاسی، به‌ویژه دیدگاه‌های لیپست و روکان درباره شکاف‌های اجتماعی و کاربرد آن‌ها در تبیین مبارزات انتخاباتی مدرن در کشورهای غربی می‌پردازد. کتاب مجموعه‌ای از مطالعات موردی زنده را از نقاط مختلف دنیا در برابر خواننده می‌گذارد. در این میان، دیوید مک‌کی دگرگونی نقش احزاب سیاسی را در ایالات متحده آمریکا بررسی می‌کند و گزارش «گروه بحران» نگاهی گذرا به پیشینه و رقابت‌های احزاب در ساختار شکننده افغانستان پس از جنگ‌های داخلی دارد. در بخش‌های مربوط به خاورمیانه و جهان عرب، سعدالدین ابراهیم به چالش‌های پیکار قومی و دولت‌سازی می‌پردازد، در حالی که تام برنز و مسعود کمالی موضوع پرفرازونشیب عراق پساصدام و احتمال چندپارگی یا تداوم جنگ در آن را بررسی می‌کنند. کنت دابلیو. استین گسست‌های عمیق درون جامعه اسرائیل و چالش‌های سازش اجتماعی در پیوند با سیاست‌های خارجی را تشریح می‌کند و اندرو فیلیپس و پل جیمز تضاد سنت و نوسازی و چالش‌های هویت ملی را در کشورهای آسیای میانه پس از فروپاشی شوروی واکاوی می‌کنند. همچنین ماریو آپروستولوف بی‌ثباتی‌های داخلی لبنان و نقش اقلیت‌ها و نیروهای خارجی را بررسی می‌کند و مزنه محمد سیاست‌های همگون‌سازی قومی دولت در مالزی را به نقد می‌کشد. نیکی کدی نیز در گفتار پایانی، نمایی تاریخی از مناسبات مذهب، دولت و اقلیت‌های قومی و زبانی در ایران از دوران صفویه تا پایان پهلوی ارائه می‌دهد که مطالعه آن برای فهم ریشه‌دار بودن این مسائل در گستره تاریخ کشورمان بسیار سودمند است.