کتاب متد آموزشی باغلاما و دیوان (۱)

کتاب «متد آموزشی باغلاما و دیوان» به قلم صبری ینر در سه سطح آموزشی منتشر شده است. باغلاما سازی زهی و قدیمی از خانواده‌ی سازهای بلندگردن (طنبور/لوت) است که جایگاه محوری در موسیقی فولکلور ترکیه دارد. این متد سه‌جلدی، نوشته‌ی صبری ینر، یکی از شناخته‌شده‌ترین منابع آموزشی این ساز است. جلد نخست در سال ۱۹۸۷ منتشر شد و پس از آن دو جلد دیگر (دوم و سوم) یک مجموعه‌ی آموزشی کامل را شکل دادند. جایگاه این متد آموزشی را می‌بایست در بافتار تاریخی آن بررسی کرد. که متد صبری ینر بخشی از موج گسترش متدهای آموزشی ساز باغلاما در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ بود؛ دوره‌ای که پس از متدهای اولیه‌ی ساده‌تری چون اثر شمسی یاستیمان (۱۹۶۶) و متد چهارجلدی گورای تاپتیک (۱۹۷۲) شکل گرفت. جلد دوم متد ینر (۱۹۸۷)، از نظر شیوه‌ی نت‌نویسی نوآوری‌های قابل‌توجهی داشت: استفاده از نت‌نویسی چندخطی (پارتیسیون)، به‌کارگیری نشانه‌های فلش برای نمایش جهت حرکت مضراب، شماره‌گذاری انگشتان دست روی دسته‌ی ساز و ارائه‌ی اطلاعات درباره‌ی رابطه‌ی مقام و آیاک (نوعی مفهوم مدال در موسیقی فولکلور ترکی) در ابتدای هر قطعه. این ویژگی‌ها، جزو نخستین جوانه‌های گذار از نت‌نویسی صرفا «تثبیتی» (که فقط اسکلت ملودی را نشان می‌دهد) به‌سوی نت‌نویسی دقیق‌تر و اجرامحور در متدهای آموزشی باغلاما بودند. از لحاظ آموزشی، ساختار این متد آموزشی پلکانی است. هنرجویان با تمرین جلد اول، با عنوان فرعی «آشنایی بنیادی و به کارگیری آن»، و جلد دوم، «اصول قواعد و دستورالعمل‌ها» تکنیک‌های پایه‌ای نواختن باغلاما را می‌آموزند و پس از تکمیل این دو جلد، هنرجو با آغاز جلد سوم، «تکنیک‌های اجرایی، شیوه‌های مضراب سنتی باغلاما و کوک‌های آن»، تمرکزش بر آموزش «تور» (سبک اجرایی منطقه‌ای) و تکنیک‌های چالیم، یعنی شیوه‌های ضرب مضراب، قرار خواهد گرفت. محتوای جلد سوم عمدتا از ملودی‌هایی با رویکرد کاملا تکنیکی تشکیل شده که هدفشان تثبیت مهارت‌های آموخته‌شده است. در مجلد سوم حدود 50 تصنیف محلی برای این هدف تعبیه شده است. پس از گذشت سال‌ها این مجموعه هنوز یکی از بهترین متدهای آموزش باغلاما است که از سطوح پایه تا پیشرفته را با شیوه‌ی نت‌نگاری مدرن پوشش می‌دهد.