کتاب مالزی

تحلیل شخصیت‌های سیاسی تاثیرگذار در تاریخ معاصر، همواره با دشواری‌های خاص خود همراه است؛ چرا که مرز میان دستاوردهای اقتصادی و هزینه‌های سیاسی اغلب در هم تنیده می‌شود. کتاب «مالزی: مرد سرکش در زمانه آشوب» اثر باری وین، روزنامه‌نگار باسابقه استرالیایی، دقیقا در همین نقطه حساس قرار دارد و به بررسی جامع بیست و دو سال نخست‌وزیری ماهاتیر محمد می‌پردازد. این اثر که در ایران به عنوان پنجمین مجلد از مجموعه «پیشگامان نوسازی آسیا» به چاپ رسیده است، روایتی دست‌اول و مستقل از دگردیسی مالزی ارائه می‌دهد.
باری وین در این کتاب تلاش می‌کند تا بدون سوگیری‌های رایج، چهره‌ای واقعی از مردی ترسیم کند که مالزی را از یک سرزمین وابسته به کشاورزی به یکی از قدرت‌های صنعتی جهان موسوم به «ببرهای آسیا» تبدیل کرد. نویسنده با تکیه بر اسناد معتبر و مصاحبه‌های مستقیم، روند قدرت‌گیری ماهاتیر را از دوران کودکی در کداح و فعالیت در حزب یومنو تا رسیدن به عالی‌ترین کرسی اجرایی کشور در سال ۱۹۸۱ بازخوانی می‌کند.
بخش بزرگی از محتوای این کتاب به واکاوی سیاست‌های توسعه‌محور ماهاتیر اختصاص دارد که با شعار «نگاه به شرق» شناخته می‌شد. او با الگوبرداری از مدل‌های موفقی نظیر ژاپن و کره جنوبی، مسیری را برگزید که در آن صنعتی‌شدن سریع و نوسازی زیرساخت‌ها در اولویت قرار داشت. اعزام گسترده دانشجویان به کشورهای پیشرفته آسیایی و اجرای پروژه‌های عظیم ملی همچون تولید خودروی پروتون و ساخت شهر هوشمند پوتراجایا، از جمله اقداماتی بود که در این دوران به ثمر رسید. با این حال، باری وین در مقام یک تحلیل‌گر تیزبین، تنها به ذکر موفقیت‌ها بسنده نمی‌کند و لایه‌های پنهان این پیشرفت را نیز آشکار می‌سازد. وی معتقد است که ماهاتیر برای پیشبرد اهداف خود، بسیاری از نهادهای دموکراتیک از جمله قوه قضاییه و رسانه‌های آزاد را تضعیف کرد و با ایجاد یک نظام قدرت متمرکز، راه را برای سرکوب مخالفانی چون انور ابراهیم هموار ساخت. این رویکرد دوگانه، ماهاتیر را به شخصیتی تبدیل کرد که هم‌زمان به عنوان یک معمار سازنده و یک رهبر اقتدارگرا شناخته می‌شود.
همچنین به موضوعات چالش‌برانگیزی همچون فساد ساختاری و هزینه‌های گزافی که بابت جاه‌طلبی‌های سیاسی پرداخت شد، پرداخته شده و باری وین با ارائه آمارهای دقیق، به نقد پروژه‌هایی می‌پردازد که گاهی بیش از آنکه صرفه اقتصادی داشته باشند، جنبه نمایشی و رانتی داشتند. از سوی دیگر، مواضع تند ماهاتیر در سیاست خارجی و ایستادگی او در برابر نهادهای مالی بین‌المللی مانند صندوق بین‌المللی پول در جریان بحران اقتصادی سال ۱۹۹۷، از وی چهره‌ای ستیزه‌جو در برابر غرب و مدافع حقوق کشورهای جهان سوم ساخت. کتاب «مالزی» فراتر از یک بیوگرافی ساده، در واقع تحلیل اقتصاد سیاسی یک دوران پرتلاطم است که نشان می‌دهد چگونه ترکیب عمل‌گرایی افراطی و ملی‌گرایی تند می‌تواند سرنوشت یک ملت را تغییر دهد.