کتاب تاریخ فمینیسم

کتاب «تاریخ فمینیسم» اثر میشل ریو-سارسه، تاریخ‌نگار و استاد فرانسوی، یک کالبدشکافی دقیق و تحلیلی از مبارزات زنان در بستر تمدن غرب، با تمرکز ویژه بر کشور فرانسه است. ریو-سارسه که خود از پیشگامان استفاده از مفهوم «جنسیت» به عنوان یک روش تحقیق تاریخی است، در این اثر نشان می‌دهد که فمینیسم نه یک حرکت منسجم و خطی، بلکه جریانی گسسته و پرفرازونشیب بوده که همواره در حاشیه‌ی تاریخ رسمی سیاسی حرکت کرده است. او نقطه‌ی ثقل بحث خود را بر مفاهیم بنیادین انقلاب فرانسه بنا می‌نهد و نشان می‌دهد که چگونه شعارهای برابری‌خواهانه در عمل به شکلی پارادوکسیکال منجر به طرد سیستماتیک زنان از عرصه‌ی عمومی و قدرت شد و فمینیسم را به عنوان یک «آرمان‌شهر سیاسی» بازسازی می‌کند که هدف نهایی‌اش در هم شکستن سلسله‌مراتب جنسیتی نهادینه شده در قانون و عرف است.
سپس کتاب به بررسی عمیق گذار از قرن نوزدهم به قرن بیستم و چالش‌های حقوقی پیش روی زنان پرداخته و ریو-سارسه به تفصیل کد مدنی ناپلئون را تحلیل می‌کند؛ قانونی که اگرچه نماد مدرنیته بود، اما زنان را برای دهه‌ها در وضعیت فرودستی حقوقی و تحت قیمومت مردان نگاه داشت. کتاب نشان می‌دهد که چگونه زنان از دل جنبش‌های سوسیالیستی و کارگری، هویت مستقل خود را جستجو کردند و چطور واژه‌ی «فمینیسم» از یک صفت مذموم در قرن نوزدهم، به پرچمی برای مطالبه‌ی حق رأی و حقوق مدنی تبدیل شد. نویسنده با کالبدشکافی موج‌های مختلف فمینیسم، خاطر نشان می‌شود که دستاوردهایی مانند حق رأی در سال ۱۹۴۴، پایان مبارزه نبود؛ بلکه آغازگر جنبش‌های نوین‌تری در دهه‌ی ۱۹۷۰ (مانند جنبش رهایی زنان یا MLF) شد که مالکیت بر بدن، حق سقط جنین و نقد ساختارهای فرهنگی را در اولویت قرار دادند.
ارائه‌ی تصویری جامع از تقابل‌های فکری و سیاسی، این اثر را به یک مرجع دست‌اول و ضروری برای دانشجویان علوم اجتماعی و پژوهشگران مطالعات جنسیت تبدیل کرده است تا ریشه‌های عمیق نابرابری‌های جنسیتی را در بستر تاریخ مدرن درک کنند. بخش پایانی این اثر به مسائل معاصر و مفاهیم پیچیده‌ای چون «برابری عددی» در نظام‌های سیاسی امروزی اختصاص یافته است. میشل ریو-سارسه با نگاهی انتقادی هشدار می‌دهد که موفقیت‌های نمادین در کسب کرسی‌های سیاسی یا سهمیه‌بندی‌های جنسیتی، نباید باعث شود که نابرابری‌های عمیق و لایه‌های پنهان سلطه‌ی مردسالارانه نادیده گرفته شوند. او بر این باور است که تاریخ فمینیسم، تاریخ بازپس‌گیری معنای کلماتی چون «آزادی» و «هویت» است. کتاب «تاریخ فمینیسم» با بررسی پیوند میان جنسیت، قدرت و آموزش نشان می‌دهد که مبارزه برای برابری همواره با مقاومت‌های فرهنگی روبه‌رو است که ریشه در ذهنیت‌های تاریخی دارد.