کتاب متولد روز آبی

دنیل تمت، نویسنده‌ی این خودزندگی‌نامه از همان کودکی جهان را به شکلی می‌دید که برای اطرافیانش قابل تصور نبود؛ برای او اعداد رنگ داشتند، بافت داشتند و حتی حس و حالتی شبیه به شخصیت انسانی. حاصل این تجربه‌ی متفاوت، کتاب «متولد روز آبی: درون ذهن خارق‌العاده یک نابغه دارای اوتیسم» است که در سال ۲۰۰۶ منتشر شد و به‌زودی در فهرست پرفروش‌های نیویورک‌تایمز جای گرفت. عنوان کتاب برگرفته از همین ادراک حسی خاص تمت است؛ او روزهای هفته را نیز رنگی می‌بیند و روز تولدش برایش با رنگ آبی گره خورده است.
تلفیق دو لایه‌ی متفاوت در زندگی نویسنده وجود دارد: از یک‌سو استعدادهای شگفت‌انگیزی مانند حفظ هزاران رقم اعشار عدد پی، یادگیری یک زبان تازه در عرض چند روز و انجام محاسبات پیچیده در ذهن و از سوی دیگر، دشواری‌های روزمره‌ای که با تشخیص اوتیسم همراه بوده‌اند؛ از مشکل در برقراری ارتباط چشمی و درک قواعد نانوشته‌ی اجتماعی گرفته تا نیاز عمیق به نظم و تکرار و حساسیت شدید نسبت به تغییر. تمت این دو وجه را نه در تضاد با هم بلکه به‌عنوان بخش‌های به‌هم‌پیوسته‌ی یک ذهن واحد روایت می‌کند.
مسیر کتاب از دوران کودکی در انگلستان آغاز می‌شود، دوره‌ای که با احساس تفاوت، انزوا و گاه قلدری همراه بوده و سپس به نوجوانی و بزرگسالی می‌رسد؛ زمانی که تمت به‌تدریج راهی برای زیستن با ذهن متفاوتش پیدا می‌کند، رابطه‌ای عاطفی شکل می‌دهد، مستقل می‌شود و از توانایی‌های زبانی‌اش برای ساختن مسیر شغلی بهره می‌گیرد. در میانه‌ی این روایت، دیدار او با کیم پیک، مردی که الهام‌بخش شخصیت اصلی فیلم رین‌من بود، به یکی از لحظات قابل‌توجه کتاب تبدیل می‌شود؛ لحظه‌ای که دو تجربه‌ی متفاوت از ذهن غیرمعمول در کنار هم قرار می‌گیرند.
«متولد روز آبی» در واقع پرسشی ساده اما مهم را پیش می‌کشد: تفاوت ذهنی الزاما به معنای محدودیت نیست و می‌تواند شکل دیگری از توانمندی نیز باشد. تمت با نثری صمیمی و بی‌ادعا داستان زندگی‌اش را روایت می‌کند، بی‌آنکه بخواهد خود را نماینده‌ی تمام افراد در طیف اوتیسم معرفی کند. صداقت روایی در کنار نگاهی که هم چالش‌ها و هم زیبایی‌های یک ذهن متفاوت را نشان می‌دهد، «متولد روز آبی» را به کتابی تبدیل کرده که برای طیف گسترده‌ای از خوانندگان، از علاقه‌مندان به موضوع تنوع عصبی گرفته تا کسانی که صرفا به دنبال یک زندگی‌نامه‌ی خواندنی هستند، جذاب باقی مانده است.