کتاب سه سال

«سه سال» رمان کوتاه یا داستان بلندی است از آنتون پاولوویچ چخوف که نخستین‌بار در سال ۱۸۹۵ منتشر شد. خوانندگان چخوف او را بیشتر با نمایشنامه‌ها و داستان‌های کوتاهش می‌شناسند، اما این اثر جای بیشتری برای دنبال کردن آدم‌ها در طول زمان دارد. کتاب درباره‌ی عشق و ازدواج است، ولی نه در قالب یک داستان عاشقانه‌ی معمول... وقتی دو نفر با احساسات و تصورات متفاوت وارد یک زندگی مشترک می‌شوند، در طول چند سال میان‌شان چه می‌گذرد.
قصه از مسکو و فضای خانواده‌های بازرگان آغاز می‌شود. الکسی لاپتف مردی حساس و درون‌گرا، وارث یک خانواده‌ی تاجر ثروتمند است و زندگی‌اش از همان ابتدا با تجارت‌خانه و پدری سخت‌گیر گره خورده است. او در سفر به یک شهر استانی به یولیا سرگی‌یونا دل می‌بندد، دختر جوان پزشکی محلی. یولیا اما نسبت به او احساسی ندارد و همین فاصله سرآغاز ماجرا می‌شود. ازدواجی شکل می‌گیرد، زوج به مسکو می‌روند و رمان از آنجا به بعد سراغ زندگی روزمره‌ی آن‌ها می‌رود: خانه، خانواده، کار و رفت‌وآمدها. اتفاق‌ها یکی‌یکی و بدون هیاهو از راه می‌رسند و ما بیشتر با نگاه کردن به رفتار شخصیت‌ها متوجه می‌شویم در درون‌شان چه می‌گذرد.
چخوف در این کتاب به‌جای توضیح دادن احساسات، رفتارها را کنار هم می‌گذارد و قضاوت را به خواننده وامی‌گذارد. رمان به پرسش‌هایی می‌پردازد که در زندگی واقعی هم آشناست: آیا علاقه می‌تواند بعد از ازدواج پدید بیاید؟ عادت تا کجا جای عشق را می‌گیرد؟ پول و طبقه‌ی اجتماعی چه اثری بر رابطه‌ی دو نفر دارند؟ و چرا آدم گاهی کنار کسی که دوستش دارد هم تنها می‌ماند؟ پس‌زمینه‌ی این پرسش‌ها روسیه‌ی اواخر قرن نوزدهم است، دورانی که ارزش‌های سنتی کم‌کم سست می‌شوند و جای تازه‌ای هنوز شکل نگرفته است که این حالت میانه فضای حاکم بر روابط شخصیت‌ها را می‌سازد. لحن روایت آرام و واقع‌گرایانه است و از پایان‌بندی‌های آماده و قطعی دوری می‌کند.
«سه سال» برای کسانی مناسب است که داستان‌های شخصیت‌محور و کم‌شتاب را دوست دارند و می‌خواهند چخوف را در قالبی بلندتر از داستان کوتاه بخوانند. رمان بیشتر شبیه تماشای آرام تغییر یک رابطه است، طی همان مدتی که عنوانش اعلام می‌کند.