کتاب Human Acts

رمان «Human Acts» نوشته هان کانگ، نویسنده‌ی برجسته‌ی کره‌ای، اثری تکان‌دهنده در ژانر داستان ادبی معاصر است که در سال ۲۰۱۴ منتشر شد. «Human Acts» بازخوانی ادبی و اخلاقی از یکی از تاریک‌ترین وقایع معاصر کره جنوبی، یعنی قیام گوانگجو در ماه مه ۱۹۸۰ است؛ رخدادی که در آن ارتش با خشونت خونین اعتراضات مردمی طرفدار دموکراسی را سرکوب کرد و ردپای عمیقی بر حافظه‌ی جمعی این کشور برجای گذاشت.
هسته‌ی داستان حول مرگ پسری به نام کانگ دونگ‌هو شکل می‌گیرد؛ نوجوانی که کشته‌شدن او در جریان قیام، مانند نقطه‌ای مرکزی به حیات و حافظه‌ی دیگران گره می‌خورد. رمان در هفت فصل و یک خاتمه روایت می‌شود و هر فصل با صدای متفاوتی پیش می‌رود: از دوست دونگ‌هو که در میان قربانیان قرار می‌گیرد تا بازماندگانی که با گناه و زخم‌های روحی زندگی می‌کنند، از مادر داغدار او تا زنی که شکنجه می‌شود و بعدها به فعال سیاسی بدل می‌گردد. در پایان، خود نویسنده با صدایی تأمل‌برانگیز وارد روایت می‌شود تا مسئله‌ی نوشتن درباره‌ی شهادت و خشونت را به پرسش بگیرد. این تغییر مداوم زاویه‌ی دید، خواننده را از تجربه‌ای شخصی و صمیمانه تا ابعادی جمعی و تاریخی هدایت می‌کند. هان کانگ در این رمان با نثری ساده، موجز و در عین حال شاعرانه می‌نویسد. او از تکنیک‌هایی همچون روایت دوم شخص بهره می‌گیرد تا خواننده را مستقیما به درون تجربه‌ی خشونت و تروما بکشاند. لحظات سکوت و غیاب در متن به‌اندازه‌ی توصیفات تصویری از شکنجه و مرگ، بار احساسی دارند و همین پیوند میان گفتن و نگفتن، خود بازتابی از دشواری بازنمایی خشونت است. لحن رمان میان اندوه، خشم، همبستگی و امیدی لرزان در نوسان است؛ امیدی که هرگز غلبه نمی‌کند اما کاملا خاموش هم نمی‌شود. مضامین محوری کتاب چندلایه و ژرف هستند. خشونت سیاسی و آثار بلندمدت آن نه فقط بر بدن‌ها، بلکه بر روان و حافظه‌ی فردی و جمعی از مهم‌ترین دغدغه‌هاست. رمان نشان می‌دهد که چگونه خاطره‌ی تروما همواره در جدال با فراموشی، سانسور و سرکوب قرار دارد. مسئله‌ی شهادت دادن و حفظ صدا در برابر قدرتی که در پی خاموش‌کردن حقیقت است، در سراسر کتاب طنین می‌اندازد. هم‌زمان، پرسشی بنیادین درباره‌ی انسانیت و غیرانسانی بودن در شرایط ظلم و مرگ جمعی طرح می‌شود؛ اینکه چگونه می‌توان انسانی ماند وقتی جهان پیرامون به بهای جان دیگران در حال فروپاشی است. ساختار چندصدایی و زمان‌بندی غیرخطی اثر، تجربه‌ای تجمعی و لایه‌به‌لایه می‌آفریند. خواننده با هر روایت تازه، تصویری دیگر از قیام گوانگجو و پیامدهایش به دست می‌آورد و این تکه‌های پازل در کنار هم شکلی از شهادت جمعی می‌سازند. قدرت رمان در همین ساختار است که اجازه می‌دهد رنج فردی و تراژدی تاریخی درهم‌تنیده شوند. «Human Acts» مخاطبانی را جذب می‌کند که از ادبیات صرفا به دنبال سرگرمی نیستند، بلکه خواهان مواجهه با پرسش‌های اخلاقی، تاریخی و انسانی‌اند. شدت عاطفی اثر ممکن است برای برخی خوانندگان دشوار باشد، اما برای کسانی که به ادبیات متعهد، حافظه‌ی سیاسی، حقوق بشر و مطالعات تروما علاقه دارند، تجربه‌ای ضروری محسوب می‌شود. این رمان در سطح بین‌المللی نیز تحسین فراوانی برانگیخته است. هان کانگ برای این اثر جوایز مهمی همچون جایزه‌ی ادبی مانهای کره و پرمیو مالاپارته ایتالیا را دریافت کرد و کتاب به فهرست نهایی جایزه‌ی بین‌المللی دوبلین راه یافت. منتقدان از قدرت اخلاقی و عاطفی رمان، زبان شاعرانه و استفاده‌ی خلاقانه از صداهای روایی تمجید کرده‌اند و آن را نمونه‌ای درخشان از چگونگی مقاومت ادبیات در برابر فراموشی و سانسور دانسته‌اند.
در نهایت، «Human Acts» نه تنها یادبودی ادبی از قربانیان یک سرکوب خونین است، بلکه تأملی بر پرسش جاودانه‌ی شهادت، حافظه و انسانیت به شمار می‌آید. این اثر نشان می‌دهد که ادبیات چگونه می‌تواند زخم‌های خاموش تاریخ را بازگو کند و در برابر محو شدن حقیقت، همچون سندی اخلاقی و هنری پایدار بایستد. خواندن این رمان آسان نیست، اما ضرورت آن دقیقا در همین دشواری است: در توانایی‌اش برای بیدار کردن همدلی، به یاد آوردن و پافشاری بر انسان بودن در برابر قساوت.