کتاب اختلالات زبان و گفتار در کودکان

کتاب «اختلالات زبان و گفتار در کودکان» نوشته‌ی جان آیزنسون به اختلال‌های گفتار و زبان در کودکان از دیدگاه روان‌شناختی می‌پردازد. آیزنسون از چهره‌های شناخته‌شده‌ی آسیب‌شناسی گفتار و زبان بود و سال‌ها در دانشگاه‌های آمریکا تدریس کرد و در ۱۹۶۲ در کالیفرنیا موسسه‌ای برای مطالعه‌ی آفازی کودکی راه انداخت. چاپ نخست این کتاب در ۱۹۸۶ توسط انتشارات پرگامون منتشر شد.
رویکرد کتاب روان‌شناختی است و برای شناخت اختلال، از چیزی که اختلال نیست شروع می‌کند، یعنی در واقع نویسنده پیش از رفتن سراغ مشکلات، مسیر رشد گفتار و زبان را مرحله به مرحله پیش می‌برد. این مسیر از نخستین گریه‌های نوزاد آغاز می‌شود، به اولین واژه‌ها می‌رسد و بعد به نخستین جمله‌ها، یعنی جایی که زبان ابزاری برای پیش‌بینی و کنترل دنیای اطراف می‌شود. بنابراین خواننده با معیاری روشن وارد بحث اختلال‌ها می‌شود و می‌فهمد چه چیزی در گفتار کودک جای نگرانی دارد و چه چیزی بخشی از رشد معمول است.
پس از این مقدمه، کتاب حاضر سراغ گفتار قابل‌فهم و مسئله‌ی تولید صداها رفته و بعد به اختلال‌های ناروانی، یعنی بریده‌گویی و لکنت می‌پردازد. اختلال‌های صوتی فصل جداگانه‌ای دارند و در ادامه موضوع‌هایی مثل تفاوت‌های مغزی و نقایص توجه بررسی می‌شود و بعد نوبت زبان تأخیرافتاده می‌رسد، آن‌جا که تأخیر در زبان با نقص شنوایی یا اوتیسم همراه است. فصل پایانی به شناسایی و تشخیص اختصاص دارد. این ترتیب نشان می‌دهد نویسنده کودک را در کل در نظر می‌گیرد: یک مشکل گفتاری گاهی از مسیر شنوایی می‌آید، گاهی از تفاوت‌های عصبی و گاهی از جای دیگر، و شناختن منشأ آن اولین گام برای فهم موضوع است.
نکته‌ی دیگر درباره‌ی «اختلالات زبان و گفتار در کودکان» مخاطب آن است. آیزنسون هم متخصصان را در نظر داشته و هم والدین را. برای همین به جز در جاهایی که ناگزیر است، واژه‌های فنی و بحث‌های پیچیده را کنار می‌گذارد تا کسی که پیش‌زمینه‌ی تخصصی ندارد هم بتواند مفهوم‌ها را دنبال کند. این کتاب برای والدینی که می‌خواهند سردرگمی‌شان درباره‌ی دیرحرف‌زدن، لکنت یا ناواضح‌بودن گفتار فرزندشان را با شناخت جایگزین کنند و برای دانشجویان و کارشناسان حوزه‌ی گفتاردرمانی و روان‌شناسی کودک، منبعی است که از طبیعی شروع می‌کند و گام‌به‌گام به اختلال می‌رسد.