کتاب علم زبان : مصاحبه با نوام چامسکی
نویسنده:
جیمز مک گیلوری
معرفی کتاب علم زبان : مصاحبه با نوام چامسکی
کتاب «علم زبان: مصاحبه با نوام چامسکی» حاصل گفتوگوهای عمیق جیمز مکگیلوری، استاد فلسفهی دانشگاه مکگیل، با نوام چامسکی است و چامسکی در این اثر نگاه ما به زبان را بهکل تغییر میدهد و نشان میدهد که زبان پیش از آنکه ابزاری برای ارتباط با دیگران باشد، یک اندام زیستی و یک سیستم ذهنی در داخل مغز ماست. اگر فکر میکنید برای فهمیدن نظریههای این زبانشناس و فیلسوف بزرگ حتما باید فرمولهای فنی و پیچیده بدانید، این کتاب با لحن مصاحبهای و توضیحات تکمیلی مکگیلوری، مسیر متفاوتی را پیش رویتان میگذارد. در واقع هستهی اصلی این اثر را گفتوگوهای جلسات سال ۲۰۰۴ و یک مصاحبهی تکمیلی در سال ۲۰۰۹ تشکیل میدهد که چامسکی در آنها آخرین دیدگاههای خود را دربارهی «برنامه کمینهگرا» و شیوهی کارکرد واقعی ذهن بیان میکند.
در بخشهای اولیه، گفتوگوها مستقیما به سراغ ماهیت اصلی زبان و نحوهی تکامل آن در بدن انسان میروند. چامسکی بر خلاف کسانی که خیال میکنند زبان صرفا از طریق تمرین، یادگیری و گوش دادن به اطرافیان شکل میگیرد، بر مفهومی به نام «دستور زبان جهانی» و ابعاد زیستی آن دست گذاشته و توضیح میدهد که توانایی زبانی چگونه بر اثر یک جهش تکاملی ناگهانی و از طریق عملیاتی ساده به نام «ادغام» در ذهن انسان پدیدار شده است؛ عملیاتی که به مغز اجازه میدهد واژهها و مفاهیم مختلف را با هم ترکیب کند و بینهایت معنای جدید بسازد.
مکگیلوری در این میان نقشی بسیار کلیدی دارد؛ او با طرح سوالهای دقیق و افزودن یادداشتهای تشریحی، پیوستها و یک واژهنامهی کارآمد در کنار فصلها، فضایی ساخته تا مفاهیم سنگینی مثل «کمال طراحی زبان» یا «بازنماییهای ذهنی» برای مخاطبی که متخصص زبانشناسی نیست هم کاملا ملموس و قابلدرک شود.
با ورود به بخش دوم کتاب، دامنه بحثها از زبانشناسی محض فراتر میرود و به حوزهی روانشناسی شناختی، فلسفهی ذهن، اخلاق و سرشت انسان کشیده میشود. نکتهی جالب اینجاست که برخلاف تصور خیلی از خوانندگان که چامسکی را بیشتر با چهرهی سیاسیاش میشناسند، این اثر تقریبا هیچ بحث سیاسی مستقیمی ندارد و تمام تمرکزش روی روششناسی علمی و فهم محدودیتهای زیستی شناخت انسان است؛ هرچند طرز نگاه چامسکی به ماهیت علم و آزاد اندیشیدن، بستر زیرین تمام دیدگاههای سیاسی او را هم روشن میکند. کتاب «علم زبان: مصاحبه با نوام چامسکی» به ما نشان میدهد که چطور ابزار زبانشناسی میتواند به درک بهتر ما از ذات بشر و مرزهای داناییمان کمک کند و چطور ذهن ما بدون آنکه خودمان متوجه باشیم، دادههای پیچیده جهان را دستهبندی و درک میکند.
در بخشهای اولیه، گفتوگوها مستقیما به سراغ ماهیت اصلی زبان و نحوهی تکامل آن در بدن انسان میروند. چامسکی بر خلاف کسانی که خیال میکنند زبان صرفا از طریق تمرین، یادگیری و گوش دادن به اطرافیان شکل میگیرد، بر مفهومی به نام «دستور زبان جهانی» و ابعاد زیستی آن دست گذاشته و توضیح میدهد که توانایی زبانی چگونه بر اثر یک جهش تکاملی ناگهانی و از طریق عملیاتی ساده به نام «ادغام» در ذهن انسان پدیدار شده است؛ عملیاتی که به مغز اجازه میدهد واژهها و مفاهیم مختلف را با هم ترکیب کند و بینهایت معنای جدید بسازد.
مکگیلوری در این میان نقشی بسیار کلیدی دارد؛ او با طرح سوالهای دقیق و افزودن یادداشتهای تشریحی، پیوستها و یک واژهنامهی کارآمد در کنار فصلها، فضایی ساخته تا مفاهیم سنگینی مثل «کمال طراحی زبان» یا «بازنماییهای ذهنی» برای مخاطبی که متخصص زبانشناسی نیست هم کاملا ملموس و قابلدرک شود.
با ورود به بخش دوم کتاب، دامنه بحثها از زبانشناسی محض فراتر میرود و به حوزهی روانشناسی شناختی، فلسفهی ذهن، اخلاق و سرشت انسان کشیده میشود. نکتهی جالب اینجاست که برخلاف تصور خیلی از خوانندگان که چامسکی را بیشتر با چهرهی سیاسیاش میشناسند، این اثر تقریبا هیچ بحث سیاسی مستقیمی ندارد و تمام تمرکزش روی روششناسی علمی و فهم محدودیتهای زیستی شناخت انسان است؛ هرچند طرز نگاه چامسکی به ماهیت علم و آزاد اندیشیدن، بستر زیرین تمام دیدگاههای سیاسی او را هم روشن میکند. کتاب «علم زبان: مصاحبه با نوام چامسکی» به ما نشان میدهد که چطور ابزار زبانشناسی میتواند به درک بهتر ما از ذات بشر و مرزهای داناییمان کمک کند و چطور ذهن ما بدون آنکه خودمان متوجه باشیم، دادههای پیچیده جهان را دستهبندی و درک میکند.
درباره جیمز مک گیلوری
جیمز مکگیلوری، دانشیار گروه فلسفه دانشگاه مکگیل کانادا است.
دسته بندی های کتاب علم زبان : مصاحبه با نوام چامسکی
کتاب های مرتبط با علم زبان : مصاحبه با نوام چامسکی
اولین نفری باشید که نظر خود را درباره "کتاب علم زبان : مصاحبه با نوام چامسکی" ثبت میکند