کتاب ماهاباراتا

شکوه یک کاخ سلطنتی کهن، بوی عود، طنین ارابه‌های جنگی و سایه‌ی سنگین یک نفرین قدیمی، نخستین تصاویری هستند که با خواندن کتاب «ماهاباراتا (روایتی نو از رزم‌نامه‌ای سترگ)» در ذهن جان می‌گیرند. آر کی نارایان در این اثر به سراغ یکی از عظیم‌ترین و پرشاخ‌وبرگ‌ترین حماسه‌های اساطیری جهان رفته تا اقیانوس بی‌کران افسانه‌های هندو را به جویباری زلال و روان برای مخاطب امروز تبدیل کند.
داستان حول محور یک خصومت عمیق خانوادگی و شاهزادگانی می‌چرخد که در تقدیرشان جنگی ویرانگر نوشته شده است. پادشاهی بزرگ هاستیناپور بستر شکل‌گیری کینه‌ای دیرینه میان پنج برادر نیک‌سرشت به نام پانداواها و صد پسرعموی جاه‌طلب و حسود آن‌ها یعنی کاوراواها می‌شود. این اثر حماسی با تولد اسرارآمیز این شاهزادگان و آموزش‌های نظامی‌شان آغاز می‌شود، با حسادت‌های پنهان، یک بازی شطرنج شوم و سرنوشت‌ساز که به تبعید طولانی برادران عادل می‌انجامد ادامه می‌یابد و در نهایت به نبرد سهمگین کوروکشترا ختم می‌شود که تقدیر یک سرزمین را رقم می‌زند.
کتاب ماهاباراتا روایتی نو از رزم‌نامه‌ای سترگ با تکیه بر سنت داستان‌گویی کهن اما با بهره‌گیری از جادوی نثر مدرن شکل گرفته است. نویسنده هزارتوهای پیچیده و قصه‌های فرعی پرشمار متن اصلی را پیرایش کرده تا خواننده بدون سردرگمی، خط اصلی این درام بزرگ خانوادگی و سیاسی را دنبال کند. پرداخت کاراکترها در این بازنویسی به گونه‌ای است که مرزهای سنتی میان خیر و شر مطلق فرو می‌ریزد؛ قهرمانان داستان در لبه‌ی خطاکاری قدم می‌زنند و شخصیت‌های منفی نیز انگیزه‌های انسانی و ملموسی برای طغیان دارند.
فراز و فرودهای دراماتیک، توطئه‌های درباری، تبعید در جنگل‌های تاریک و پیمان‌های نظامی، ساختار پویایی به کتاب بخشیده‌اند. حضور کریشنا به عنوان راهنما و تجسمی از نیروی الهی، وزنه‌ای معنوی به ماجرا می‌دهد که اوج آن در گفتگوی مشهور او با آرجونای تیرانداز در آستانه‌ی نبرد تجلی می‌یابد؛ بخشی که در فرهنگ هند به نام باگاواد گیتا شناخته می‌شود و در این نسخه به شکلی بسیار فشرده و فهمیدنی بازآفرینی شده است.
بحران‌های اخلاقی و مفهوم کلیدی دارما یعنی وظیفه‌ی راست‌کرداری و قانون کیهانی، مغز پنهان این اثر حماسی را تشکیل می‌دهند. کتاب «ماهاباراتا» برخلاف ظاهر جنگ‌آورانه‌اش، کاوشی عمیق در روان انسان و بهایی است که افراد برای قدرت‌طلبی، غرور و پایبندی به عهد خود می‌پردازند. لحن کتاب لحنی ادبی، فاخر و در عین حال شمرده و روشن است که توانسته سنگینی و ابهت اساطیر کهن را حفظ کند بدون آنکه مخاطب را با تکلف‌های زبانی خسته کند.
خوانندگانی که همیشه تمایل داشته‌اند با جهان پهناور ماهاباراتا آشنا شوند اما حجم انبوه و چندجلدی متن اصلی مانع کارشان بوده، در این نسخه‌ی فشرده دروازه‌ای استاندارد و جذاب پیدا خواهند کرد. با ورق زدن این اثر، خود را در فضایی آکنده از سحر و جادو، استراتژی‌های پیچیده‌ی نظامی، سنت‌های باستانی، پندهای عمیق فلسفی و چشم‌اندازهای شگفت‌انگیز هند کهن خواهید یافت که تجربه‌ای متفاوت از پیوند ادبیات داستانی مدرن و سنت‌های اسطوره‌ای را رقم می‌زند.