کتاب از کج خوانی تاریخ تا لج خوانی تاریخ

عبدالمحمد کاظمی‌پور در کتاب «از کج‌خوانی تاریخ تا لج‌خوانی تاریخ»، دست بر روی یکی از ملتهب‌ترین مسائل سیاسی و اجتماعی روز ایران گذاشته است: نحوه مواجهه ما با گذشته. این اثر که می‌توان آن را تأملی جامعه‌شناسانه بر وضعیت اکنون دانست، به بررسی دوگانه خطرناکی می‌پردازد که فهم تاریخی ایرانیان را در منگنه قرار داده است. در یک سوی این دوگانه، «کج‌خوانی» قرار دارد؛ روایتی رسمی و ایدئولوژیک که از سوی نهادهای قدرت ترویج می‌شود و تلاش دارد گذشته را گزینشی و در راستای مشروعیت‌بخشی به خود بازنمایی کند. در سوی دیگر، لج‌خوانی شکل می‌گیرد؛ واکنشی اجتماعی که نه بر مبنای پژوهش دقیق، بلکه از سر لجاجت و مخالفت با روایت رسمی زاده می‌شود و تاریخ را به میدان تسویه‌حساب سیاسی بدل می‌کند.
نویسنده در این کتاب توضیح می‌دهد که چگونه جامعه ایران در دام زیست‌جهانی چریکی گرفتار شده است؛ فضایی که در آن تاریخ نه محلی برای گفت‌وگو و فهم، بلکه ابزاری برای جنگ، سرزنش و صدور احکام قطعی است. کاظمی‌پور با نقد برچسب‌هایی نظیر «پنجاه و هفتی‌ها»، نشان می‌دهد که این قضاوت‌های عاطفی و سیاسی، پیچیدگی‌های عظیم رخدادهای تاریخی را حذف می‌کنند. مسئله اصلی کتاب، عبور از این دوقطبی ویرانگر و رسیدن به یک «فهم بازاندیشانه» است؛ جایی که مخاطب بتواند به جای گریستن یا خندیدن بر تاریخ ، آن را بفهمد و تحلیل کند.
از ابعاد دیگر کتاب، واکاوی نقش رسانه‌های نوین در تعمیق این بحران است. در روزگاری که تاریخ «توییتری» و «اینستاگرامی» شده، روایت‌های کوتاه، هیجانی و بدون زمینه ، جایگزین تحلیل‌های ساختاری شده‌اند. نویسنده استدلال می کند که تقلیل دادن رخدادهای بزرگی چون انقلاب یا جنگ به لجاجت‌های فردی یا توطئه‌های ساده، نوعی فرار از واقعیت پیچیده اجتماعی است. «از کج‌خوانی تا لج‌خوانی» دعوتی است به توقف چرخه معیوبی که در آن، هر روایت رسمی با انکاری مطلق پاسخ داده می‌شود؛ چرخه‌ای که در نهایت، حقیقت تاریخی را قربانی منازعات روزمره می‌کند.