کتاب نظریه‌های شعر مدرن

«نظریه‌های شعر مدرن» اثری است به کوشش مسعود فرهمندفر و سامان طاهری که پنجره‌ای تازه رو به درک ماهیت شعر باز می‌کند. پرسش از چیستی شعر و تفاوت آن با زبان روزمره، دغدغه‌ای است که ذهن اندیشمندان را در طول تاریخ به خود مشغول کرده است. همان‌طور که در کتاب اشاره می‌شود، در روزگاران کهن، شعر ابزار اصلی بیان علم و اندیشه بود و فیلسوفانی چون پارمنیدس رساله‌های خود را موزون می‌نوشتند. این جایگاه تا عصر شکسپیر نیز پابرجا ماند، اما با ورود به سده بیستم، کارکرد و شکل شعر دستخوش دگرگونی‌های بسیار شد. این اثر به‌جای آنکه مفاهیم انتزاعی را از نگاه منتقدان بیرونی بررسی کند، خواننده را پای صحبت خالقان ادبیات و شاعران نامدار غرب می‌نشاند تا بوطیقای شعر مدرنیستی را از زبان خود آن‌ها بشنود. در واقع، این مجموعه یک نقشه فکری دقیق از مسیر تحول شعر در دهه‌های آغازین تا نیمه دوم قرن بیستم میلادی است؛ دورانی که شعر تلاش کرد از قالب‌های تثبیت‌شده فاصله بگیرد و برای بیان تجربه‌های انسان معاصر، فرم و زبانی تازه بیابد.
ویژگی متمایز این مجموعه در آن است که رویارویی چهره‌های نامدار با ادبیات را در چارچوب‌های نظری محدود نمی‌کند. وقتی کسانی چون تامس استرنز الیوت، ازرا پاوند، ویلیام باتلر ییتس یا رابرت فراست درباره کلمه، وزن، استعاره و تخیل می‌نویسند، حاصل کار برآمده از تجربه زیسته و درگیری عملی آن‌ها با خلق اثر است. این کتاب نشان می‌دهد که جریان مدرن یک دستورالعمل ثابت یا شورشی کورکورانه علیه سنت نیست؛ بلکه میدانی است که در آن سنت و نوآوری، موسیقی و اندیشه، و تصویر و مفهوم با یکدیگر در کشمکش هستند. هر یک از متون انتخاب شده، دریچه‌ای مستقل به یکی از مسائل بنیادین ادبیات می‌گشاید. برای مثال، جرارد منلی هاپکینز از یگانگی پدیده‌ها و زبان می‌گوید، زیگموند فروید آفرینش هنری را در کنار رویا و خیال‌پردازی بررسی می‌کند، ارنست فنولوسا به پیوند نوشتار و حرکت می‌پردازد و دیگر متفکران، مرزهای زبان و ریتم درونی را بررسی می‌کنند. حضور نام‌های بزرگی همچون ولادیمیر مایاکوفسکی، آلن گینزبرگ و استنلی کونیتز در کنار دیگر چهره‌های شاخص مکتب نیویورک و نسل بیت، تنوع نگاه‌ها را در این اثر به اوج می‌رسانند.
گردآورندگان در کنار ترجمه مقالات، یک رویدادنامه جامع از قرن بیستم میلادی را در پایان کتاب گنجانده‌اند که تحولات هنری، فلسفی، سیاسی و اجتماعی را در بر می‌گیرد. این بخش به مخاطب کمک می‌کند تا آرای هر نویسنده را در بستر تاریخی همان دوران درک کند و پیوند میان رخدادهای جهان و کلمات را دریابد. مطالعه این متون برای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به ادبیات روشن می‌کند که دگرگونی فرم در شعر مدرن، تنها یک تغییر ظاهری نبوده که کوششی برای همگام شدن با سرعت تغییرات جهان و یافتن بیانی زنده برای دغدغه‌های انسان نو بوده است.