کتاب مسافر فرانکفورت

«مسافر فرانکفورت» یکی از رمان‌های آگاتا کریستی است که در سال ۱۹۷۰ منتشر شد، درست در سالی که این نویسنده‌ی مشهور داستان‌های جنایی به هشتاد سالگی رسیده بود. برخلاف تصوری که اسم کریستی معمولا در ذهن می‌سازد، این کتاب یک معمای قتل کلاسیک با حضور پوآرو یا خانم مارپل نیست؛ بلکه یک رمان جاسوسی و سیاسی است که در فضای جنگ سرد می‌گذرد.
شخصیت اصلی داستان استافورد نای نام دارد؛ دیپلماتی میان‌سال و انگلیسی که آدم چندان جدی و رسمی‌ای هم به نظر نمی‌رسد. او در مسیر بازگشت به لندن، به‌خاطر بد بودن آب‌وهوا در فرودگاه فرانکفورت گیر می‌افتد و همین توقف ساده، نقطه‌ی شروع همه‌ی ماجراهاست.
در سالن ترانزیت فرودگاه زنی ناشناس به استافورد نزدیک می‌شود و می‌گوید جانش در خطر است. او از نای می‌خواهد پاسپورت و بلیطش را قرض بدهد تا بتواند با یک هویت دیگر از آنجا خارج شود و نای بدون آن‌که واقعا بداند دارد چه کار می‌کند، قبول می‌کند. همین تصمیم ساده و کمی هم بی‌احتیاطانه، او را وارد شبکه‌ای از توطئه‌های بین‌المللی می‌کند که ابعادش خیلی بزرگ‌تر از یک ملاقات اتفاقی در فرودگاه است.
آنچه این کتاب را از باقی آثار کریستی جدا می‌کند، همین چرخش ژانری‌اش است. جای کارآگاه و صحنه‌ی جرم، حالا سیاست و توطئه‌ی جهانی نشسته و کریستی به دغدغه‌هایی می‌پردازد که آن سال‌ها خیلی از آدم‌ها را نگران کرده بود؛ جنبش‌های دانشجویی، ناآرامی‌های سیاسی و ترس از این‌که رهبران کاریزماتیک بتوانند احساسات جوانان را وسیله‌ی رسیدن به قدرت کنند.
فضای کتاب بیشتر شبیه رمان‌های جاسوسی دوران جنگ سرد است تا داستان‌های آرام و بسته‌ی معمایی که کریستی با آن‌ها شناخته می‌شود و همین تفاوت باعث شده بود در زمان انتشارش، واکنش‌ها نسبت به کتاب یکدست نباشد؛ عده‌ای پیرنگ را پراکنده و کمی دور از واقعیت می‌دانستند، در حالی که عده‌ای دیگر آن را بازتابی جالب از نگرانی‌های آن دوره می‌دیدند.
«مسافر فرانکفورت» برای خواننده‌ای که کنجکاو است ببیند نویسنده‌ای که عمرش را صرف نوشتن جنایت‌های کوچک و شخصی کرده، وقتی سراغ توطئه‌های بزرگ سیاسی می‌رود چه چیزی از آب درمی‌آید، تجربه‌ی متفاوتی است. این کتاب نشان می‌دهد کریستی هم مثل بقیه‌ی آدم‌های زمانه‌اش، از تحولات سریع دنیا بی‌خبر نبوده و نگرانی‌هایش را همان‌طور که بلد بوده، در قالب یک داستان ریخته است.