کتاب نیمروزی در ینیشهیر
نویسنده:
سوگی سویسال
معرفی کتاب نیمروزی در ینیشهیر
«نیمروزی در ینیشهیر» رمانی از سوگی سویسال، نویسنده و مترجم اهل ترکیه است که نخستین بار در سال ۱۹۷۳ منتشر شد و یک سال بعد جایزه‌ی ادبی اورهان کمال را از آن خود کرد. نکته‌ی قابل‌توجه درباره‌ی این اثر آن است که بخش عمده‌ی آن در دورانی نوشته شده که نویسنده به دلایل سیاسی در زندان به سر می‌برد؛ شرایطی که بی‌تردید در نگاه دقیق و انتقادی او به ساختار جامعه‌ی زمانه‌اش بی‌تأثیر نبوده است. این رمان یکی از نمونه‌های شاخص ادبیات اجتماعی ترکیه در دهه‌ی هفتاد میلادی به شمار می‌رود و همچنان در فهرست آثار مهم این حوزه جای دارد.
ماجرای کتاب در بازه‌ای بسیار کوتاه، چیزی در حدود یک ساعت و نیم از یک روز معمولی در محله‌ی ینیشهیر آنکارا روایت می‌شود. اتفاقی که کل داستان حول آن شکل می‌گیرد، افتادن یک درخت سپیدار کهنه و پوسیده در خیابانی شلوغ است؛ رویدادی به‌ظاهر کوچک که در عمل نقش گره‌گاهی را برای مسیرهای زندگی چند شخصیت متفاوت ایفا می‌کند. سویسال با تکیه بر همین لحظه‌ی مشترک افرادی را کنار هم قرار می‌دهد که در شرایط عادی احتمالا هیچ‌گاه مسیرشان با یکدیگر تلاقی نمی‌کرد؛ از جوانی دانشجو با گرایش‌های چپ گرفته تا خانواده‌ای بورژوا با فرزندانی سرگردان میان سنت و آرمان‌های نو و نیز افرادی از طبقات فرودست شهر که در حاشیه‌ی همین تحولات زندگی می‌کنند.
ساختار روایی کتاب بر پایه‌ی چندصدایی بنا شده است؛ هر بخش از داستان از دریچه‌ی نگاه یکی از این شخصیت‌ها پیش می‌رود و از طریق مرور خاطرات، روابط خانوادگی و دغدغه‌های فردی، تصویری گسترده‌تر از فضای اجتماعی و سیاسی آنکارا در آستانه‌ی دگرگونی‌های بزرگ ترسیم می‌شود. این روایت به خواننده امکان می‌دهد بدون آنکه داستان از یک نقطه‌ی مرکزی واحد پیروی کند، لایه‌های گوناگون یک جامعه را از نزدیک بشناسد؛ جامعه‌ای که در آن فاصله‌ی میان نسل‌ها، تفاوت‌های طبقاتی و تنش میان ارزش‌های قدیمی و خواسته‌های نسل جوان به‌روشنی احساس می‌شود. حضور شخصیت‌هایی با پیشینه‌ها و دیدگاه‌های کاملا متفاوت، این امکان را فراهم می‌کند که موضوعاتی چون نابرابری اجتماعی، محدودیت‌های تحمیل‌شده بر زنان و فشارهای ناشی از فضای سیاسی آن دوره، بدون قضاوت مستقیم و از دل خود داستان بیرون کشیده شوند.
درخت در حال سقوط به نمادی از وضعیت جامعه‌ای بدل می‌شود که در ظاهر پایدار به نظر می‌رسد اما در باطن با تغییراتی جدی روبه‌روست و «نیمروزی در ینیشهیر» تلاشی است برای ثبت لحظه‌ای از تاریخ اجتماعی ترکیه، لحظه‌ای که در آن، ساختارهای آشنا در آستانه‌ی فروپاشی یا بازتعریف قرار داشتند.
ماجرای کتاب در بازه‌ای بسیار کوتاه، چیزی در حدود یک ساعت و نیم از یک روز معمولی در محله‌ی ینیشهیر آنکارا روایت می‌شود. اتفاقی که کل داستان حول آن شکل می‌گیرد، افتادن یک درخت سپیدار کهنه و پوسیده در خیابانی شلوغ است؛ رویدادی به‌ظاهر کوچک که در عمل نقش گره‌گاهی را برای مسیرهای زندگی چند شخصیت متفاوت ایفا می‌کند. سویسال با تکیه بر همین لحظه‌ی مشترک افرادی را کنار هم قرار می‌دهد که در شرایط عادی احتمالا هیچ‌گاه مسیرشان با یکدیگر تلاقی نمی‌کرد؛ از جوانی دانشجو با گرایش‌های چپ گرفته تا خانواده‌ای بورژوا با فرزندانی سرگردان میان سنت و آرمان‌های نو و نیز افرادی از طبقات فرودست شهر که در حاشیه‌ی همین تحولات زندگی می‌کنند.
ساختار روایی کتاب بر پایه‌ی چندصدایی بنا شده است؛ هر بخش از داستان از دریچه‌ی نگاه یکی از این شخصیت‌ها پیش می‌رود و از طریق مرور خاطرات، روابط خانوادگی و دغدغه‌های فردی، تصویری گسترده‌تر از فضای اجتماعی و سیاسی آنکارا در آستانه‌ی دگرگونی‌های بزرگ ترسیم می‌شود. این روایت به خواننده امکان می‌دهد بدون آنکه داستان از یک نقطه‌ی مرکزی واحد پیروی کند، لایه‌های گوناگون یک جامعه را از نزدیک بشناسد؛ جامعه‌ای که در آن فاصله‌ی میان نسل‌ها، تفاوت‌های طبقاتی و تنش میان ارزش‌های قدیمی و خواسته‌های نسل جوان به‌روشنی احساس می‌شود. حضور شخصیت‌هایی با پیشینه‌ها و دیدگاه‌های کاملا متفاوت، این امکان را فراهم می‌کند که موضوعاتی چون نابرابری اجتماعی، محدودیت‌های تحمیل‌شده بر زنان و فشارهای ناشی از فضای سیاسی آن دوره، بدون قضاوت مستقیم و از دل خود داستان بیرون کشیده شوند.
درخت در حال سقوط به نمادی از وضعیت جامعه‌ای بدل می‌شود که در ظاهر پایدار به نظر می‌رسد اما در باطن با تغییراتی جدی روبه‌روست و «نیمروزی در ینیشهیر» تلاشی است برای ثبت لحظه‌ای از تاریخ اجتماعی ترکیه، لحظه‌ای که در آن، ساختارهای آشنا در آستانه‌ی فروپاشی یا بازتعریف قرار داشتند.
درباره سوگی سویسال
سوگی سویسال (1936-1976) نویسنده ترکیه‌ای متولد استانبول می‌باشد.
دسته بندی های کتاب نیمروزی در ینیشهیر
کتاب های مرتبط با نیمروزی در ینیشهیر
اولین نفری باشید که نظر خود را درباره "کتاب نیمروزی در ینیشهیر" ثبت می‌کند