کتاب درخت دستکشی

«درخت دستکشی»‌ کتاب داستانی تصویری برای بچه‌ها ۷ تا ۱۰ سال است. داستان درباره‌ی‌ پسربچه‌ای تنهاست. او تنهایی را دوست دارد و عالم قشنگی برای خودش ساخته است. او با خودش شطرنج بازی می‌کند، ماجراجویی می‌کند و خلاصه در تنهایی‌اش شاد است. تنها دوست او درخت بلوط کهن‌سالی به اسم برتولت است. پسرک داستان عاشق برتولت است. بخصوص در فصل بهار که شاخه‌هایش سبز می‌شود. برتولت پر شاخ و برگ است و بالا رفتن از آن سخت. اما پسرک داستان بعد از یک دوره دوستی طولانی، به خوبی بلد است چطور در لا‌به‌لای شاخ و برگ‌ها گم نشود و خودش را تا بالاترین نقطه‌ی درخت برساند؛ آن‌جا بنشیند و همه‌ی شهر و مردمش را از آن‌جا تماشا کند. اما هیچ‌کس نمی‌تواند او را میان آنهمه شاخ و برگ ببیند و پیدایش کند. تا اینکه زمستان از راه می‌رسد و پسرک داستان مثل همیشه انتظار می‌کشد تا بهار بیاید و شاخ و برگ درخت جوانه بزند و پر برگ شود. اما برخلاف انتظار پسرک، بهار از راه می‌رسد، همه‌ی درخت‌ها سبز می‌شوند اما برتولت، بی‌برگ و خشک می‌ماند.
داستان «درخت دستکشی» از آن داستان‌های خاص و شاعرانه و متفاوت است. داستانی درباره‌ی سوگ و مرگ. داستانی که نیمی از بار آن را تصاویر خوبش، به دوش می‌کشند. کتاب حرف و کلام کمی دارد، تصاویر، خود گویای داستان هستند. داستان با گم شدن یک لنگه دست‌کش پسرک شروع می‌شود. او به بخش وسایل گمشده‌ی مدرسه می‌رود، جعبه اشیای گمشده را زیر و رو می‌کند اما خبری از لنگه دست‌کش‌اش نیست. او چه می‌کند؟ یک لنگه دست‌کشی دیگر برمی‌دارد که رنگش سبز است و هیچ ربطی به دست‌کش قرمز خودش ندارد. او تصمیم می‌گیرد، همان را دست کند. از آن به بعد او دست‌کش‌هایی به دو رنگ متفاوت در دست دارد. بقیه از دیدن این تصویر یا خنده‌شان می‌گیرد و مسخره‌اش می‌کنند یا تعجب می‌کنند، اما برای پسر بچه داستان مهم نیست.
او شاد و ماجراجوست. همه‌ی زندگی‌اش درخت بلوط کهن‌سالی است که با او حرف می‌زند، از آن بالا می‌رود، درباره‌ی خودش، زندگی و آدم‌ها فکر می‌‌کند. او تصور نمی‌کند که روزی درخت بلوط بمیرد. او نمی‌داند مرگ یک درخت چگونه است؟ او می‌گوید: «وقتی یک درخت می‌میرد، معلوم نمی‌شود.»‌ و بعد ادامه می‌دهد: «همان‌طور سر و مر و گنده سر جایش می‌ماند، ‌انگار که نفس‌اش را توی سینه حبس کرده و ادا در می‌آورد و گول‌مان می‌زند.». در ذهن کودکانه و متفاوت این پسرک، مرگ یک بچه گربه معلوم است، چون می‌افتد و روی زمین ولو می‌شود و دیگر تکان نمی‌خورد یا مرگ یک قناری یا پرنده پیداست. اما درخت همچنان پا برجا ایستاده است و آدم هی صبر می‌کند تا سبز شود، هی صبر می‌کند بلکه گرم شود، سرما برود و درخت بیدار شود.
ژاک گلدستین، با نوشتن داستانی به غایت انسانی، شاعرانه و متفاوت، به بچه‌ها از مرگ می‌گوید و از سوگواری؛ او سعی کرده است در قالب این داستان تصویری عمیق و زیبا به بچه‌ها از سوگواری بگوید و از مفهوم از دست دادن‌ و این‌که در مواجه با آن چه باید کرد؟ خواندن کتاب «درخت دستکشی» نه تنها برای بچه‌ها، بلکه برای بزرگسالان هم خالی از لطف نیست، چرا که زاویه‌ای به غایت لطیف و متفاوت از زندگی و مرگ را نشان می‌دهد. این‌که چرا اسم کتاب «درخت دستکشی» است و چه ارتباطی با لنگه دست‌کش گمشده‌ی پسرک در ابتدای داستان دارد، از آن موضوع‌هایی است که باید داستان را تا انتها بخوانید تا آن را دریابید.