1. خانه
  2. /
  3. کتاب سفر روس

کتاب سفر روس

نویسنده: جلال آل احمد
3.7 از 1 رأی

کتاب سفر روس

Travel to Russia
انتشارات: فردوس
٪15
690000
586500
معرفی کتاب سفر روس
«سفر روس» نوشته‌ی جلال آل‌احمد را شاید بتوان از همان نکته‌ی کوچک اما گویایی آغاز کرد که در دل ماجرا نهفته است: سفری که قرار بود فقط یک هفته طول بکشد، سرانجام به سی‌ویک روز رسید. آل‌احمد در سال ۱۳۴۳ به دعوت انجمن فرهنگی ایران و شوروی و برای شرکت در هفتمین کنگره‌ی مردم‌شناسی مسکو راهی اتحاد جماهیر شوروی شد، اما همین طولانی شدن سفر بود که به او فرصت داد فراتر از یک میهمان رسمی، به مشاهده‌گری دقیق از جامعه‌ای بدل شود که در آن سال‌ها یکی از دو قطب بزرگ سیاسی جهان به شمار می‌رفت.
آنچه «سفر روس» را از یک سفرنامه‌ی معمول متمایز می‌کند، نگاه خاص نویسنده‌ی آن است. آل‌احمد پیش‌تر عضو حزب توده بوده و بعدها از آن فاصله گرفته بود؛ به همین دلیل وقتی به شوروی می‌رسد، نه با ذهنی شیفته روبه‌روی این کشور می‌ایستد و نه با نگاهی کاملا بی‌طرف از کنارش می‌گذرد. او آنچه را می‌بیند (از خیابان‌ها و شهرها گرفته تا رفتار مردم، مناسبات اجتماعی و فضای فرهنگی و سیاسی حاکم) با تجربه‌ها و باورهای پیشین خودش می‌سنجد و می‌کوشد میان شنیده‌ها و آنچه از نزدیک لمس می‌کند، فاصله بگذارد. این مقایسه‌ی میان آرمان و واقعیت، یکی از رگه‌های اصلی کتاب است؛ رگه‌ای که نشان می‌دهد نویسنده هرگز صرفا در نقش یک جهانگرد ظاهر نمی‌شود، بلکه در همان حال یک روشنفکر است که مسیر فکری خودش را نیز مرور می‌کند.
این کتاب بیشتر ترکیبی از یادداشت‌های روزانه، توصیف‌های محیطی و تأملات پراکنده‌ی شخصی است و همین ویژگی باعث شده خواننده با جزئیات مواجه شود: گفت‌وگوهای کوتاه با آدم‌های عادی، تجربه‌های شخصی در طول مسیر و مشاهدات گذرا از زندگی روزمره‌ی مردم شوروی. آل‌احمد این یادداشت‌ها را در همان زمان سفر برای خودش نوشته بود و کتاب حاصل بازخوانی و تنظیم همان نوشته‌هاست؛ بنابراین لحن آن صمیمی و بی‌واسطه است، بیشتر شبیه دفترچه‌ی خاطرات یک نویسنده تا متنی که از پیش برای انتشار رسمی نوشته شده باشد.
در مجموع «سفر روس» را می‌توان تصویری شخصی و از نزدیک از جامعه‌ی شوروی در میانه‌ی دهه‌ی ۱۳۴۰ دانست؛ تصویری که نه از دریچه‌ی تاریخ رسمی، بلکه از چشم یک نویسنده‌ی ایرانی روایت می‌شود که خودش پیش‌تر با آرمان‌های چپ درگیر بوده است.
درباره جلال آل احمد
درباره جلال آل احمد
جلال آل احمد (۲ آذر ۱۳۰۲ و براساس برخی روایت ها ۱۱ آذر، ۱۳۰۲، تهران - ۱۸ شهریور ۱۳۴۸، اسالم، گیلان) روشنفکر، نویسنده، منتقد ادبی و مترجم ایرانی و همسر سیمین دانشور بود. آل احمد در دههٔ ۱۳۴۰ به شهرت رسید و تأثیر بزرگی در جریان روشنفکری و نویسندگی ایران داشت. نویسندگانی چون نادر ابراهیمی و غلامحسین ساعدی از او تأثیر گرفتند.جلال آل احمد در ۱۱ آذر ۱۳۰۲ در خانواده ای مذهبی در محلهٔ سیدنصرالدین شهر تهران به دنیا آمد. وی پسر عموی آیت الله طالقانی بود. خانوادهٔ او اصالتا اهل شهرستان طالقان و روستای اورازان بود. دوران کودکی و نوجوانی جلال در نوعی رفاه اشرافی روحانیت گذشت. پس از اتمام دوران دبستان، پدر جلال، سید احمد طالقانی، به او اجازهٔ درس خواندن در دبیرستان را نداد؛ اما او تسلیم خواست پدر نشد.در سال ۱۳۲۲ وارد دانشسرای عالی تهران شد و در رشته زبان و ادبیات فارسی فارغ التحصیل گشت. او تحصیل را در دوره دکترای ادبیات فارسی نیز ادامه داد، اما در اواخر تحصیل از ادامه آن صرف نظر کرد. نخستین مجموعهٔ داستان خود به نام «دید و بازدید» را در همین دوران منتشر کرده بود. او که تأثیری گسترده بر جریان روشنفکری دوران خود داشت، به جز نوشتن داستان به نگارش مقالات اجتماعی، پژوهش های مردم شناسی، سفرنامه ها و ترجمه های متعددی نیز پرداخت. البته چون اطلاعات او از زبان فرانسه گسترده نبود، پیوسته در کار ترجمه از دوستانی مانند علی اصغر خبره زاده، پرویز داریوش و منوچهر هزارخانی کمک می گرفت. شاید مهم ترین ویژگی ادبی آل احمد نثر او بود. نثری فشرده و موجز و در عین حال عصبی و پرخاشگر، که نمونه های خوب آن را در سفرنامه های او مثل «خسی در میقات» یا داستان زندگی نامهٔ «سنگی بر گوری» می توان دید. در سال ۱۳۲۶ دومین کتاب خود به نام «از رنجی که می بریم» را همزمان با کناره گیری از حزب توده چاپ کرد که بیانگر داستان های شکست مبارزاتش در این حزب است. پس از این خروج بود که برای مدتی به قول خودش ناچار به سکوت شد که البته سکوت وی به معنای نپرداختن به سیاست و بیشتر قلم زدن بود.جلال آل احمد در ۱۸ شهریور ۱۳۴۸ در چهل و پنج سالگی در اسالم گیلان درگذشت. پس از مرگ نابهنگام آل احمد، پیکر وی به سرعت تشییع و به خاک سپرده شد، که باعث باوری دربارهٔ سربه نیست شدن او توسط ساواک شد. همسر وی، سیمین دانشور، این شایعات را تکذیب کرده است، ولی شمس آل احمد قویا معتقد است که ساواک او را به قتل رسانده و شرح مفصلی در این باره در کتاب از چشم برادر بیان کرده است.جلال آل احمد وصیت کرده بود که جسد او را در اختیار اولین سالن تشریح دانشجویان قرار دهند؛ ولی از آن جا که وصیت وی برابر شرع نبود، پیکر او در مسجد فیروزآبادی جنب بیمارستان فیروزآبادی شهر ری به امانت گذاشته شد تا بعدها آرامگاهی در شأن او ایجاد شود و این کار هیچ گاه صورت نگرفت.
مقالات مرتبط با کتاب سفر روس
مسیر شکل‌گیری ادبیات مدرن ایران
مسیر شکل‌گیری ادبیات مدرن ایران
ادامه مقاله
نظر کاربران در مورد "کتاب سفر روس"
1 نظر تا این لحظه ثبت شده است

سفر روس جدا از اینکه خود متن کتاب پرت پلا و اراجیف هست ، عنوان کتاب میزان سواد و دانش ادبی جلال را نشون میده، سفرِ روس! یعنی یک نفر به اسم روس که می‌ره سفر؟! روس اسم مکانه؟ سفرنامه‌ی روسیه؟ عرق قزوینکا؟ یا سوخته تریاک؟

1404/01/16 | توسطکاربر سایت
0
| |