کتاب سینمای عباس کیارستمی

«سینمای عباس کیارستمی» نوشته‌ی روبرت صافاریان سه دوره‌ی پیش از انقلاب، از انقلاب تا اوایل دهه هشتاد و دهه هشتاد تا امروز، از سینمای کیارستمی را بررسی و تحلیل می‌کند.
نویسنده در پیشگفتار کیارستمی را مهم‌ترین فیلم‌ساز ایرانی در سطح بین‌المللی می‌داند. علاوه بر این، فیلم‌شناسان بسیار معتبری معتقدند، کیارستمی سبک و زبان سینمایی خاص خود را به‌وجود آورده است. صافاریان این عوامل را دلایل نگارش این کتاب معرفی کرده است. او می‌نویسد: «کتابی که در دست دارید کتابی است درباره‌ی عباس کیارستمی، اما زندگی‌نامه‌ی او نیست. کتابی است درباره آن عباس کیارستمی‌ای که از فیلم‌ها و مصاحبه‌ها و گزینه‌گویی‌هایش قابل استخراج است. دنبال اطلاعات زندگی‌نامه‌ای نبوده‌ام، هدف این کتاب کندوکاو در زندگی شخصی عباس کیارستمی نیست، این کتابی است درباره سینمای کیارستمی. امّا سینمای کیارستمی هم جدا از شخص عباس کیارستمی نیست و فیلم‌هایش چنان که گفتیم مدارکی هستند که سیر این زندگی را به خوبی به نمایش می‌گذارند.»
کیارستمی در طول دهه ۱۳۷۰ شمسی با چهار فیلم به فیلم‌سازی بین‌المللی تبدیل می‌شود. معمولا دو فیلم نخست از این چهار فیلم، یعنی زندگی و دیگر هیچ (۱۳۷۰) و زیر درختان زیتون (۱۳۷۳) را در کنار فیلم خانه‌ی دوست کجاست، به‌عنوان سه‌گانه کوکر می‌شناسند، چرا که محل وقوع رویدادهای هر سه در شمال کشور و در روستای کوکر است.
نویسنده تحولات سینمای کیارستمی را در ارتباط با تجربه‌ی زندگی و فیلم‌سازی و همچنین تغییر شرایط بیرونی و تصادف‌ها و تصمیم‌های آگاهانه بررسی می‌کند و معتقد است که با وجود پایبندی به نگرشی مولف‌گرایانه، نمی‌توان دگرگونی شرایط اجتماعی را در تغییر زبان و بیان سینمایی کیارستمی ناچیز انگاشت. بنابراین تقسیم‌بندی او از سینمای کیارستمی نیز مبتنی بر همین تغییرات اجتماعی است: انقلاب ۱۳۵۷ ایران، فروپاشی شوروی و انقلاب دیجیتال در سطح رسانه‌ای.
صافاریان در سه بخش نزدیک چهار دهه فعالیت فیلمسازی عباس کیارستمی را بررسی کرده است. بخش نخست شامل پنج فصل «پیش از مسافر (دوره بدون کلام)»، «مسافر»، «فیلم‌های آموزشی»، «گزارش» و «جمع‌بندی دوره پیش از انقلاب» است. در دوره دوم «بعد از انقلاب، پیش از جشنواره‌ها»، «خانه دوست کجاست و مشق شب: افراط‌ و تفریط»، «کلوزآپ نمای نزدیک»، «دهه هفتاد: چهارگانه‌ی زندگی ادامه دارد»» عنوان فصل‌های ششم تا نهم کتاب هستند. «ده: بازگشت به زن و به شهر»، «فیلم‌های تجربی: شیرین، پنج و راه‌ها» و «فیلم‌های خارجی» فصل‌های دهم تا دوازدهم این کتاب را تشکیل می‌دهند. فصل پایانی کوششی برای جمع‌بندی شخصیت هنری و سینمایی عباس کیارستمی است با عنوان پست مدرنیستی سنت‌گرا.
«سینمای عباس کیارستمی» کتابی خواندنی برای علاقمندان به سینمای کیارستمی است که همه‌ی دوره‌های فیلمسازی این فیلمساز صاحب سبک را بررسی می‌کند.