کتاب پوتین و نظم نوین جهانی

کتاب «پوتین و نظم نوین جهانی» به قلم ژان فرانسوا بوتور اثری است که به بررسی دگردیسی سیاسی روسیه از اواخر قرن بیستم تا به امروز می‌پردازد. نویسنده مسیر صعود ولادیمیر پوتین را از یک مهره امنیتی در دستگاه‌های KGB و FSB تا رسیدن به کرسی قدرت در سال ۱۹۹۹ دنبال می‌کند. بوتور تشریح می‌کند که پوتین چگونه با بهره‌گیری از خلاء قدرت ناشی از دوران بوریس یلتسین، توانست پروژه‌ی احیای اقتدار ملی را کلید بزند. در ابتدا تمرکز اصلی بر این واقعیت است که پوتین فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی را نه یک رخداد تاریخی ساده، بلکه بزرگ‌ترین فاجعه ژئوپولیتیک قرن می‌پنداشت. از همین رو استراتژی او بر بازگرداندن عزت نفس جریحه‌دار شده‌ی ملتی استوار شد که در دهه ۹۰ میلادی با بحران‌های عمیق اقتصادی و هویتی دست‌وجنجه نرم می‌کرد. بوتور نشان می‌دهد که هدف غایی پوتین ایجاد یک نظام چندقطبی در جهان است تا هژمونی تک‌قطبی ایالات متحده را به چالش بکشد و روسیه را دوباره به عنوان یکی از ستون‌های اصلی تصمیم‌گیری در عرصه بین‌المللی تثبیت کند.
نویسنده به تحلیل راهبردهای عملی مسکو برای مقابله با گسترش ناتو به سمت شرق و نفوذ غرب در حیاط خلوت روسیه پرداخته و با بررسی منازعات ژئوپولیتیک در مناطقی همچون اوکراین، خاورمیانه و آسیا استدلال می‌کند که پوتین از قدرت سخت و نرم به طور هم‌زمان برای پررنگ کردن صدای کرملین استفاده کرده است. این اثر نشان می‌دهد که چگونه ابزارهای انرژی و تاکتیک‌های دیپلماتیک برای ایجاد شکاف در اتحاد اروپا و آمریکا به کار گرفته شده‌اند. نویسنده معتقد است که پوتینیسم بر پایه‌ی یک واقع‌گرایی سیاسی خشن بنا شده که در آن منافع ملی بر ارزش‌های لیبرال اولویت دارند. بوتور با نگاهی بی‌طرفانه واکنش‌های روسیه به بحران‌های بین‌المللی را نه به عنوان اقداماتی واکنشی، بلکه به مثابه بخشی از یک نقشه‌ی جامع برای بازتعریف مرزهای نفوذ ژئوپولیتیک تحلیل می‌کند. این رویکرد به مخاطب کمک می‌کند تا درک کند که چرا مسکو در سال‌های اخیر به حمایت از جریان‌های ضدساختار در غرب روی آورده است تا پایه‌های نظم قدیمی را از درون سست کند.
بوتور به پیوند عمیق میان سیاست داخلی و نگاه جهانی پوتین اشاره داشته و تشریح می‌کند که چگونه او با ترویج مفاهیمی همچون ناسیونالیسم روسی و تکیه بر سنت‌های ارتدوکس، توانست انسجام داخلی را حول محور دشمن‌تراشی خارجی بازسازی نماید. نویسنده به این نکته اشاره دارد که از نظر پوتین، دموکراسی غربی الگویی ناکارآمد برای روسیه است و به همین جهت مدل «دموکراسی هدایت‌شده» را برای حفظ ثبات و قدرت مرکزی برگزیده است. کتاب «پوتین و نظم نوین جهانی» با نگاهی به آینده، ائتلاف‌های استراتژیک جدید روسیه، به ویژه همکاری‌های راهبردی با چین را واکاوی می‌کند و هشدار می‌دهد که این هم‌گرایی‌ها در حال پی‌ریزی بلوک‌بندی‌های جدیدی در قرن بیست و یکم هستند. ژان فرانسوا بوتور در این اثر نشان می‌دهد چگونه روسیه تحت هدایت پوتین، از خاکستر جنگ سرد برخاست تا به بازیگری تعیین‌کننده و غیرقابل‌حذف در نظم نوین جهانی تبدیل شود.