کتاب من و کامینسکی

کتاب «من و کامینسکی: در جستجوی مفهوم زندگی» رمانی طنز و انتقادی به قلم دانیل کلمان است. او از مهم‌ترین نویسندگان آلمانی ‌زبان معاصر به ‌شمار می‌آید که در دانشگا‌ه‌های معتبری مانند دانشگاه نیویورک تدریس کرده و آثار موفق متعددی در کارنامه‌ی خود بجای گذاشته است. اما درباره‌ی این اثر پیش روی شما: راوی و قهرمان رمان، سباستیان زولنر، منتقد و روزنامه‌نگار هنری خودخواه و کم‌توانی است که پیش‌تر در دانشکده‌ی هنر تحصیل کرده اما موفق نشده، سپس در آگهی‌های تجاری کار کرده و سرانجام به نقد هنری روی آورده است. زولنر، که زندگی شخصی‌اش، از جمله رابطه‌اش با همراهش، در حال فروپاشی است، تصمیم می‌گیرد بیوگرافی مانوئل کامینسکی، نقاش سالخورده و نیمه‌کور و گوشه‌گیری را بنویسد که زمانی در پاریس از معاصران ماتیس و پیکاسو بود. نکته‌ی ظریف رمان در همان عنوانش نهفته است: «من» پیش از «کامینسکی» می‌آید؛ زیرا زولنر، حتی در نگارش زندگی دیگری، در واقع فقط به جلال خویش می‌اندیشد (در زبان انگلیسی و آلمانی رایج است که «من» بعد از نام دیگری بیاید، در نتیجه عنوان معمول کتاب این می‌شد که «کامیسکی و من»). کلمن از طریق این راوی اول‌شخص و غیرقابل‌اعتماد، که صادقانه و بی‌شرمانه انگیزه‌های فرصت‌طلبانه‌ی خود را باز می‌گوید، طعنه‌ای تند به صنعت بیوگرافی‌نویسی مبتنی بر سلبریتی‌سازی است در دنیای هنر معاصر است. در واقع، خواننده درگیر می‌شود که آیا کامینسکی نابغه‌ای واقعی است یا کلاهبرداری که از روایت نمایشی نابینایی‌اش برای شهرت خود بهره برده است؛ پرسشی که رمان هرگز پاسخ قطعی به آن نمی‌دهد. در مجموع، نقطه‌ی قوت اصلی کتاب، شخصیت‌پردازی دقیق و گفت‌وگوهای رک، مستقیم و طنزآلود آن است، به‌ویژه در ترسیم کامینسکی و دختر صبورش میریام. منتقدانی مانند گاردین و تلگراف این اثر را کمدی‌ای درخشان و دوپهلو دانسته‌اند. این رمان همچنین در سال ۲۰۰۸ به عنوان تئاتر اجرا شد و در ۲۰۱۵ به کارگردانی وولفگانگ بکر به روی پرده‌ی سینما رفت.