کتاب تاریخ سرراست فلسفه (2)

کتاب «تاریخ سرراست فلسفه (2): سقراط و افلاطون» نوشته‌ی پیتر آدامسون، جلد دوم در مجموعه‌ی ترجمه‌شده به فارسی از تاریخ سرراست فلسفه است. این مجموعه در اصل پادکستی است که پیتر آدامسون تحقیق و ضبط کرده است و سپس متن آن پادکست را به شکل کتاب منتشر کرده است. هدف از این پادکست‌ها این بوده است که تاریخ فلسفه را از آغاز تا امروز، بدون هیچ پرش و شکافی، با زبانی ساده و شیرین، روایت کند. پس از پیشاسقراطیان در جلد نخست، اکنون مجلد پیش روی شما به سقراط و افلاطون اختصاص دارد. پس از بررسی زندگی و اندیشه‌ی سقراط از طریق آثار تاریخ‌نویسان و فلاسفه‌ی دیگر، بخش اصلی کتاب به کالبدشکافی مهم‌ترین دیالوگ‌های افلاطون اختصاص یافته است. برخلاف بسیاری از کتاب‌های مقدماتی که تنها به «جمهوری» اکتفا می‌کنند، آدامسون به سراغ متونی می‌رود که کمتر خوانده شده‌اند اما به ‌شدت خواندنی و تأمل‌برانگیز هستند، عبارتند از: ثئای‌تتوس (چیستی معرفت و نقد نظریه‌ی حس‌گرایی)، فایدون (آخرین سخنان سقراط سقراط پیش از مرگ و بحث از بقای روح پس از مرگ)، پارمنیدس (نقد تو در توی نظریه‌ی مثل توسط خود افلاطون و بحث از رابطه‌ی واحد و کثیر)، سوفسطائی (بحث از تعریف دقیق برای سوفسطائی و بحث درباره‌ی «موجود» و «ناموجود») و کراتیلوس (نخستین اثر تخصصی در حوزه‌ی فلسفه‌ی زبان که آدامسون با ظرافت به تحلیل رابطه‌ی نام‌ها با اشیاء در این دیالوگ می‌پردازد). در میان این مباحث، نویسنده فرض را بر این می‌گذارد که خواننده هیچ شناخت قبلی از فلسفه ندارد و قدم‌به‌قدم مفاهیم را توضیح می‌دهد. وی همچنین با ارائه‌ی مثال‌های ملموس، فلسفه را به درسی مرتبط با زندگی واقعی تبدیل می‌کند. در نهایت نیز، نویسنده با وسواس به تمام حیطه‌های فلسفی از هستی‌شناسی و شناخت‌شناسی گرفته تا فلسفه‌ی زبان و اخلاق می‌پردازد و فضای فکری یونان باستان را کامل بازسازی می‌کند. گفتنی است که از آن جایی که کتاب مبتنی بر پادکست‌هایی است که هر کدام حدود بیست دقیقه‌اند، خواندن کتاب نیز ذیل این بخش‌بندی‌ها آسان‌تر شده است. با این اوصاف، چنانچه به دنبال یک آغاز مطمئن برای ورود به دنیای فلسفه هستید، کتاب حاضر یکی از بهترین انتخاب‌های شماست.