کتاب دوره آثار فلوطین (دو جلدی)

متاسفانه کاغذ سفید شخصا من رو اذیت میکنه و مطالعه با کاغذ رنگ چوپ هم آزار نمیرسونه و هم لذت مطالعه رو ده برابر میکنه برا اینکه حسی کلاسیک به من میده. حاشیه نویسی میشه بر روی کاغذ دیگه ای هم باشه.

شما بهتر ترجمه کن،منتشر کن.

این مقدار از حماقت و زیاده گویی شما شرم آوره

من با بکار بردن عبارت "مرحوم لطفی" مراتب احترام را برای آن عزیز بجا آوردم. مشکل شما اینجاست که نه فلسفه میدانید و نه میدانید نقد علمی چیست. نقد علمی سوای توهین یا حمله به شخص است. تصورش را بکنید شما باید این مبلغ بسیار بالا را برای ترجمه‌هایی بسیار ضعیف و غیرفنی پرداخت کنید چرا این انتشارتی محترم حداقل کار دکتر لطفی را به یک ویراستار جوان و متخصص نمیسپارد تا سطح علمی و دقت کتاب ارتقا یابد؟ ترجمه‌های آقای لطفی پر از خطا‌های غیر قابل چشم‌پوشی است و در محافل علمی برای همه واضح است که حتی خواندن این ترجمه‌ها در مواردی رهزن است. تصورش را بکنید ایشان در محاوره‌ی پارمنیدس در فرازی حیاتی از بحث، "ایدوس" را به "مفهوم" ترجمه کرده اند به جای اینکه لا اقل آن را به صورت ترجمه کنند مانند مترجمان انگلیسی که به form ترجمه کرده اند و درست است. چرا که معادل مفهوم اشاره به یک امر ذهنی و محدود دارد اما "اِیدوس" یک بار هستی شناسانه و عینی نزد افلاطون دارد و ترجمه ایشان اشتباه و حتی مابقی بحث را هم میتواند به بیراهه ببرد که دیگر اینجا مجالش نیست. اینی که گفتم تنها مشت نمونه خروار بود و اشکال خیلی زیاد از در ترجمه‌ی فلوطین حتی وضع به مراتب از این هم بدتر است!

توصیف کار استاد لطفی با عبارت «ترجمه بسیار ضعیف»، نادیده گرفتن بستر دهه‌های ۴۰ و ۵۰ است؛ دوره‌ای که نه فرهنگ‌نامه‌های تخصصی امروزی در دسترس بود و نه معادل‌یابی‌های دقیق فلسفه یونان جا افتاده بود. لطفی یک‌تنه بار ترجمه کل آثار افلاطون و فلوطین را برداشت و نثری فاخر و روان به فارسی اهدا کرد که افلاطون‌خوانی را در ایران متولد ساخت. امروز همگی متفق‌القولیم که «ایدوس» نباید «مفهوم» ترجمه می‌شد و فلوطینِ او نیاز به ویرایش جدی دارد، اما قضاوتِ کار نیم‌قرن پیش با خط‌کش آکادمیک امروز کمی جفاست. نقد علمی یعنی سپاسگزارِ بستر‌سازیِ بزرگ او بودن و هم‌زمان، اصلاح خطاهایش برای نسل بعد؛ نه بی‌اعتبار کردن کل یک اثر ماندگار.

بله این هم حرف بسیار درستی است و قطعا دسترسی‌ای که امروزه ما به اینترنت آزاد و منابع دست اول علمی داریم در زمانه‌ی مرحوم لطفی وجود نداشته. اما چرا به‌کار بردن عبارت ترجمه‌ی بسیار ضعیف برای حاصل کار ایشان اشتباه باشد؟! مگر دروغ است؟ مگر ترجمه‌های ایشان بسیار بسیار ضعیف نیست؟ اصلا با همان محدودیت‌های دهه‌ی ۴۰ و ۵۰ بیایید سطر به سطر ترجمه‌ی دیالوگِ جمهوری دکتر لطفی را با ترجمه‌ی فواد روحانی مقایسه کنیم ببینیم کدام یک دقیق‌تر است ! در همان ایام اتفاقا ما اساتیدی همچون دکتر علیمراد داودی را داشتیم که ترجمه‌ی ایشان از درباره‌ی نفس ارسطو همچنان ترجمه‌ای بسیار دقیق و فنی است. یا ترجمه‌ی دکتر شرف‌الدین خراسانی از متافیزیک را مقایسه کنید با ترجمه‌ی دکتر لطفی ! (این عزیزانی که نام بردم ترجمه‌شان خالی از ایراد نیست اما سطح آن ترجمه‌ها کجا و متاسفانه سطح ترجمه‌ی آقای لطفی کجا!) بعد متوجه نشدم نقد علمی یعنی من بیایم و تعریف و بهبه و چهچه کنم فقط؟! پس چرا دیگر بگوییم نقد؟ اصلا بگوییم ستایش علمی بهتر است! ایشان زحمت زیادی کشیده کاری را کرده که شاید نباید به تنهایی انجام میداد اما حاصل کارش شده است "بسیار ضعیف" و این نه دروغ است نه حمله‌ی شخصی و کاملا قابل اثبات است بله دکتر لطفی زحمت بسیاری کشیده همانطور که همیشه در مقدمه‌ی ترجمه‌هایش گفته خود را آغازگر راه دانسته و امید داشته دیگرانی متخصص‌تر راه او را ادامه دهند اما ما چه کردیم؟ فقط بهبه و چهچه و بالیدیم به نثر زیبا که الحق هم زیباست و قابل انکار نیست اما خودمان را با این چیز‌ها گول زدیم و تنبل شدیم و هنوز این ترجمه‌ها بدون هیچ توجه‌ای و کوششی دست کم برای اصلاح و ویراست نو چاپ میشوند با قیمتی بسیار بالا حالا چنین است وضع ما که دانشجوی فلسفه یا روانشناسی یا... در مقاله هنوز به ترجمه‌های لطفی ارجاع میدهد و هنوزم که هنوز است هیچ قدم جدی‌ای در افلاطون پژوهی برنداشته ایم ! در افلاطون پژوهی و افلاطون خوانی لا اقل در زبان خودمان هنوز اول راه هم نیستیم! و نمیدانم مراد از تولد افلاطون خوانی دقیقا یعنی چه ؟ یعنی فقط دلخوش کنیم که افلاطون را به فارسی داریم و با هم دورهمی بخوانیم و بهبه چهچه کنیم و از نثرش لذت ببریم؟

اتفاقاً بحث اصلی همین‌جاست که داری «بی‌دقتی در چند اصطلاح» را با «ضعیف بودن کل ترجمه» یکی می‌کنی. قیاست با دکتر داوودی یا شرف‌الدین خراسانی اصلاً قیاس مع‌الفارقی است. آن‌ها نشستند روی یک تک‌کتاب مثل درباره نفس کار کردند، آن هم با نگاه محضِ درسی و تخصصی برای چهار تا دانشجوی فلسفه. اما لطفی کل دوره افلاطون و فلوطین را آورد تو زبان فارسی. حجم و جنس کار اصلاً یکی نیست که بشود با هم مقایسه‌شان کرد. ترجمه ضعیف یعنی متنی که شلخته است، گنگ است و اصلاً نمی‌شود خواندش. نثر لطفی انقدر روان و قوی است که افلاطون را تو ایران خواندنی کرد. بله، در معادل‌گذاری اصطلاحات (مثل همین ایدوس) خطا دارد و دقیق نیست، اما نا‌دقیق بودن با «بسیار ضعیف بودن» خیلی فرق دارد. بعد هم خودت داری می‌گویی لطفی خودش گفته من فقط راه‌افتتاح‌کنم و بقیه باید ادامه بدهند. خب اگر دانشگاه‌های ما تو این پنجاه سال تنبلی کردند و یک ترجمه دقیق‌تر تحویل ندادند، یا ناشر دارد بدون ویراستاری همان را با قیمت گزاف می‌فروشد، تقصیرش با لطفی است؟! چرا دیواری کوتاه‌تر از مترجمی پیدا نکردی که پنجاه سال پیش جور کل فلسفه یونان را یک‌تنه کشید؟ نقد علمی یعنی تمایز گذاشتن بین «خطای معادل‌گزینی» و «ارزش تاریخی و ساختاری اثر». نقد علمی «سیاه و سفید دیدن» نیست که بگوییم یا باید بهبه و چهچه کرد یا کار را «بسیار ضعیف» خواند. لطفی راه را باز کرد؛ اینکه آکادمی ما ۵۰ سال است در ابتدای همان راه درجا زده، تقصیر کسی نیست جز خودِ ما.

ببینید دوست عزیز بحث اصلا در این نیست که دکتر لطفی حالا چند اصطلاح را اشتباه ترجمه کرده ! من اگر فقط چند صفحه از یکی از محاورات به ترجمه‌ی لطفی را انتخاب کنم ، و آن را با متن یونانی یا دست کم با ترجمه‌ی انگلیسی استاندارد بسنجم و سطر به سطر مقایسه کنم نتیجه یک فاجعه خواهد بود! در ترجمه‌ی ایشان، افتادگی سطر و گاهی پاراگراف! ،‌افتادگی جملات‌، دست بردن در نحو و ساختار بسیار دیده میشود، خیلی جاها ایشان اصلا ترجمه نمیکنند بلکه نقل معنا میکنند ! بله دوست عزیز وضعیت متاسفانه تا این حد بد است نمیدانستید؟! اصلا یعنی چه که یک تنه بار ترجمه‌ی فلسفه یونان را دوش کشید ؟ سوال ماحصل آن چه شد؟ برای افلاطون پژوهی برای افلاطون خوانیِ ایرانیان ؟ یعنی چه که امثال دکتر داوودی و شرف برای چهارتا دانشجو ترجمه کرده اند!؟ و این چه ادعای عجیبی است که ترجمه‌ی ضعیف فقط یعنی اینکه متنی شلخته و گنگ باشد! درست است که فلسفه‌ی افلاطون از محسوس آغاز میکند اما هر مخاطبِ افلاطون باید بتواند سِیر از محسوس به معقول را طی کند و بالاخره با پیچیده‌ترین و دشوار‌ترین مفاهیم فلسفی دست و پنجه نرم کند ! متن افلاطون فلسفی است متنش سهل و ممتنع است و خواننده‌ی افلاطون، خواننده‌ی جدیِ فلسفه است خواه دانشجو باشد خواه نباشد ! یک ترجمه‌ی قابل قبول از متن فلسفی دستِ کم باید بتواند صورتِ صحیح استدلال را در زبان مقصد بازنمایی کند (و اگر محاورات بسیار پیچیده ای همچون سوفیست ، مرد سیاسی، پارمنیدس و ... را در نظر بگیریم‌) در این خصوص ضعف ترجمه‌های دکتر لطفی غیر قابل چشم پوشی است

نشر خوارزمی قول تجدید چاپ داده هرچند تا الان هیچ نسخه ای ازش بازچاپ نشده. یا منتظر بمونین یا از باسلام با قیمت گزاف تهیه کنین

من این کتاب رو دارم.

من این کتاب رو برای فروش دارم 😊

خب ما چجوری از شما تهیه کنیم کاربر مونلایت؟ :)

چطوری خرید کنیم؟