کتاب پولس قدیس و فلسفه

این کتاب قصد دارد نسبت‌مندی‌های میان پولس حواریّ و فلسفه را تحلیل کند: پولس و همامتن فلسفی او؛ پولس و [تاریخ] پذیرفته‌شدن او در تاریخ فلسفه؛ [و] پولس و تفسیرهای فلسفی معاصر. نشان داده‌ام که پولس، دانسته یا نادانسته، شماری از تحلیل‌های متعلّق به فلسفه‌ی یونانی را مفروض گرفته است، حتّی اگر تغییرشان داده باشد. افزون بر این، من سلسله‌ای از اندیشه‌ورزان را به میان آورده‌ام که می‌توانیم ایشان را اندیشه‌ورزان پولسی بخوانیم، زیرا ایشان نوعی پرسندگی ریشه‌ای و نیز تجدید فلسفه بماهی را از دل خوانش پولس بیرون آورده‌اند: [اندیشه‌ورزانی چون] آگوستین، لوتر، پاسکال، کی‌یرکگور و به همین ترتیب. سرانجام این‌که از این گفته‌ام که فلسفه‌ی قرن بیستم، از هایدگر گرفته تا ریکور، دیالوگ با پولس را ابدا متوقّف نکرده است. بااین‌همه [در این روزگار] تفسیری فلسفی از پولس، اگر از منظری تاریخی دفاع‌پذیر نباشد، علاقه‌ای اندک را بر می‌انگیزد. به همین دلیل است که بر آثاری تاریخی و انتقادی اتّکا کرده‌ام که خوانش ما از پولس را عمیقا تجدید می‌کنند: تاریخ یهودیّت قرون اوّل، بلاغت نامه‌های پولسی، نسبت‌مندی میان برخی متون تازه‌کشف‌شده، نقد نظام‌مند تاریخ‌نگاری مسیحی؛ همه‌ی این موارد افق‌هایی جدید در تفسیر را پیش‌روی ما می‌گشایند. آرزوی من در این درس‌گفتارها این بود که به پولس نخستین، تاآن‌جاکه ممکن است، نزدیک شوم (آن‌هم با تفسیری اختلال‌آورتر از تفسیرهای سنّتی) و نیز متأخّرترین آثار تاریخی در باب پولس ([یعنی همان جریان] «منظر جدید در باب پولس») را همراه با تأمّل‌ورزی فلسفی معاصر در یک‌جا گرد هم آورم. این خود تکلیفی سنگین است و یقینا بر این ادّعا نیستم که آن را تمام‌وکمال انجام داده‌ام: در عوض این کتاب طرحی ایضاح‌آور را در میان می‌آورد که امیدوارم دیگران آن را تعمیق کنند و تصحیح.

این کتاب نخست در درس‌گفتارهایی در چارچوب «کرسی اتین ژیلسون»، در موسّسه‌ی کاتولیک پاریس [و] در مارس ۲۰۲۱، ایراد شد. می‌خواهم از همه‌ی مشارکت‌کنندگان [در این درس‌گفتارها] (به‌ویژه از اعضای هیئت‌رئیسه‌ی «کرسی») بابت پرسش‌ها و نظرات‌شان سپاس‌گزاری کنم؛ کوشیدم این پرسش‌ها و نظرات را در نسخه‌ی نهایی مدّ نظر داشته باشم. در این‌جا نمی‌توانم به‌نام از همه‌ی کسانی یاد کنم که ملاحظات شفاهی یا مکتوب‌شان بر مایه‌ی این کتاب افزوده است، امّا مایلم [مشخّصا] از ونسان کارو و فردریک لوزاوو سپاس‌گزاری کنم که همه‌ی این درس‌گفتارها را خواندند و درباره‌شان با من مباحثه کردند و نیز از ایزابل بوشه و ژان دنیل دوبوا و پیرلویجی پیوانلی سپاس‌گزارم که برخی از این درس‌گفتارها را خواندند.

بعد از این، این درس‌گفتارها به انگلیسی و در کمریج و طیّ «درس‌گفتارهای استانتون» و در می ۲۰۲۱ ارائه شده است. از هیئت گزینش و از رئیس این هیئت، جودیت لیو، و نیز از کاترین پیک‌استاک در دانشکده‌ی الهیّات سپاس‌گزاری می‌کنم. این انتقال به انگلیسی طیّ ترجمه به من مجال داد تا، علاوه‌بر آوردن اصلاحات ضرور، از نو متن را بپردازم و نیز به من مجال داد خودم را از قید برخی ایهام‌گویی‌های ترجمه‌ناپذیر آزاد کنم. از اندرو ساکین‌پل سپاس‌گزارم که متن انگلیسی را، قبل از ارائه، از سر لطف خواند و تصحیح کرد. و دوباره از همه‌ی شنوندگان [این درس‌گفتارها] بابت پرسش‌ها و ملاحظات‌شان سپاس‌گزاری می‌کنم، به‌ویژه از جرج فان کوتن که مداقّه‌گری‌هایش برای من بسیار الهام‌بخش بود.

چهار ملاحظه در باب ترجمه‌ها: یکی این‌که [فقرات یا اصطلاحات یونانی] را همه‌جا از متن اصلی یونانی ترجمه کرده‌ام و به ترجمه‌های موجود بسنده نکرده‌ام، ترجمه‌هایی که آن‌قدر خوش‌تراش‌اند که نمی‌شود گفت دقیق‌اند. نیز این‌که، برای اجتناب از خوانش‌های مسیحی زمان‌پریشانه، واژه‌ی یونانی «Christos» را نه به اسم خاصّ «Christ» بلکه، بر حسب معنای «Christos»، به [اصطلاح عبری] «مسیح» ترجمه کرده‌ام. دیگر این‌که [اصطلاح یونانی] «Ioudaios» را به «یهودی» [چونان اهل «یهودیّه»] ترجمه کرده‌ام که اصطلاحی مشخّصا جغرافیایی است و این‌گونه از اشاره به یک هویّت دینی [خاصّ] اجتناب کرده‌ام، اشاره‌ای که خود زمان‎‌پریشانه است؛ بااین‌همه آن‌جا‌که پای تفسیرهای بعدی به میان می‌آید، معنای مذهبی سنّتی «جهود/کلیمی» را نگه داشته‌ام. و آخر این‌که همه‌ی ترجمه‌ها یا از متن اصلی ترجمه شده‌اند و یا بعد از مطابقت‌دادن با متن اصلی پذیرفته شده‌اند.